PHẦN 3: PHỤ NỮ TRUNG QUỐC NGÀY NAY

PHẦN 3: PHỤ NỮ TRUNG QUỐC NGÀY NAY

Mật mã hạnh phúc cho bệnh nhân mắc “bệnh công chúa”

［ Trung Quốc rộ lên “bệnh công chúa” ］

Nền giáo dục dành cho phái nữ hiện nay xuất hiện hai thái cực:

⚬ Một thái cực nhấn mạnh nam nữ bình quyền, rằng “phụ nữ có thể đội nửa bầu trời”, thế là cha mẹ nuôi con gái hệt như con trai: con trai đi học lớp bồi dưỡng những gì thì con gái cũng học y như thế, quyết không để thua ngay từ vạch xuất phát;

⚬ Thái cực còn lại lại nhấn mạnh phụ nữ phải nương tựa vào đàn ông: “Con phải làm một thục nữ, mai này lấy được tấm chồng tốt thì đời mới sướng!” Vì thế, con gái từ nhỏ tới lớn đều được nuôi nấng trong sự chiều chuộng, phú dưỡng.

Thế nhưng, rất nhiều cô gái được các gia đình thời nay nuôi dạy nên lại chẳng có được nét “hiền lương thục đức” của người phụ nữ truyền thống, mà cũng chưa đủ tự chủ, độc lập như mẫu phụ nữ hiện đại. Nhiều cô gái ngay từ khoảnh khắc nảy sinh quan hệ thể xác với người đàn ông đã đinh ninh rằng: “Anh nợ tôi, tôi đã trao trọn cả đời này cho anh, anh phải sống sao cho xứng với tôi!” Bởi thế ta mới thấy, không ít cô gái mắc phải “bệnh công chúa” ngút trời — sau khi kết hôn chẳng những không buồn động tay làm bất cứ việc gì, mà miệng còn không ngớt lời than phiền, oán trách.

Trong đời sống thực tế, những chiêu thức đối phó với đàn ông của nhiều cô gái đều là do mẹ truyền dạy. Một người bạn của tôi từng được mẹ dặn dò thế này: “Ở bên đàn ông con tuyệt đối không được để mình chịu thiệt; phải để anh ta dốc sức chi tiền cho con, có thế con mới nhìn ra được anh ta có yêu con thật lòng hay không, hoặc phải dùng đủ trăm phương ngàn kế để thử lòng anh ta.” Tôi bèn hỏi cô bạn: “Ở nhà, mẹ cậu cũng đối xử với bố cậu như thế à?” Cô ấy đáp: “Đúng vậy, mình thấy quan hệ giữa bố và mẹ mình y hệt như thế. Nói thực lòng, mình thấy thương bố nhiều hơn.”

Trên mạng xã hội, các câu chuyện hài hước về mối quan hệ nam nữ ở Trung Quốc phần lớn đều ra rả chuyện đàn ông phải làm “người chồng nhị thập tứ hiếu”, “bạn trai nhị thập tứ hiếu”; phụ nữ thì phải được nâng niu cung phụng như công chúa, còn đàn ông phải vô điều kiện thỏa mãn mọi nhu cầu cảm xúc của phái đẹp... Đó thực chất là sự biểu đạt cực đoan của “bệnh công chúa”.

Những hình tượng nữ nhân để lại ấn tượng sâu đậm trong tiểu thuyết Kim Dung cũng có không ít người mắc “bệnh công chúa”. Thuở Hoàng Dung mới quen Quách Tĩnh, nàng đích thị đang đóng vai “công chúa”: “Ta thích thế nào thì phải thế ấy, ta bảo không cần là dứt khoát không cần, đồ tốt chàng trao cho ta, ta bảo hủy là hủy ngay tức khắc” — chính là phong vị ấy. Hay như Ân Tố Tố và Trương Thúy Sơn trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký, một bên là “ma nữ”, một bên là mẫu đàn ông tốt điển hình; “ma nữ” muốn sao làm vậy, người đàn ông chỉ biết bao dung vô bờ bến, để rồi cuối cùng họ nảy sinh đoạn tình cảm khắc cốt ghi tâm. Tôi còn từng xem một bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết Cổ Long, trong đó có một cô thiếu nữ tầm mười mấy tuổi, hễ gặp đàn ông là đánh, mở miệng ra là mắng, vậy mà lại khiến người ta cảm thấy vô cùng đáng yêu.

Có người cho rằng đây chỉ là hiện tượng mang tính giai đoạn. Khi đang yêu, mẫu phụ nữ như thế có thể khiến đàn ông thấy hứng khởi, tìm lại được cảm giác hiện diện mãnh liệt. Song thực chất trong văn hóa Trung Quốc xưa nay luôn tồn tại mạch ngầm truyền thống này. Ví như chuyện Bạch Xà truyện mà chúng ta đều quen thuộc: Bạch Xà trông bề ngoài là một “người mẹ siêu phàm” dịu dàng hiền thục, không gì không làm được; song tận sâu trong xương tủy, nàng lại là kẻ “tùy tâm sở dục” (muốn làm gì thì làm).

Trong văn hóa Trung Quốc có một mô thức kết hợp thế này: một người đàn ông tốt đi đôi với một “yêu nữ”; mà “yêu nữ” ấy có thể được khoác lên tấm áo một người phụ nữ dịu dàng vô tư, hoặc cũng có thể hóa thân thành một nàng “công chúa”. Nếu được gọt giũa đóng gói cẩn thận, nàng chính là “Bạch Nương Tử”; còn nếu để trần trụi nguyên bản, nàng đích thị là một “công chúa” kiêu kỳ ngạo mạn.

［ Phụ nữ thì đương nhiên phải được chăm sóc ư? ］

Một người bạn gái của tôi khi lấy hành lý tại sân bay ở Mỹ, thấy chẳng có người đàn ông nào chủ động giúp mình nhấc vali từ băng chuyền xuống; các cô gái Mỹ xung quanh cũng vô cùng “nữ hán tử” — tự mình huỳnh huỵch kéo phăng hành lý xuống. Lúc ấy bạn tôi mới vỡ lẽ nước ngoài không giống ở trong nước, đành tự thân vận động kéo vali xuống.

Về sau, khi bay từ Chicago đến New York, chiếc vali quá nặng khiến cô thực sự không nhấc nổi; đúng lúc này có một người đàn ông bước tới hỏi: “Cô có cần tôi giúp một tay không?” Bạn tôi lập tức thấy người đàn ông này thật lịch thiệp, phong độ. Cô bảo: “Ở Mỹ bao nhiêu ngày nay, đây là lần đầu tiên có người chủ động giúp tôi, tôi thấy anh tốt bụng quá. Có phải ở Mỹ không có nét văn hóa đàn ông phải giúp đỡ phụ nữ không?” Người đàn ông giúp cô liền đáp: “Không phải vậy đâu, nếu cô cần giúp đỡ thì cô phải nói ra. Cô có thể bảo: ‘Anh có thể giúp tôi một tay được không?’, chắc chắn sẽ có người tiến lại giúp cô ngay. Nhưng nếu cô không mở lời, mọi người sẽ mặc định rằng cô tự mình giải quyết được.”

Sau này cô mới hiểu ra: Ở Mỹ, việc đàn ông giúp đỡ phụ nữ không phải là điều dĩ nhiên phải thế. Cô thấy lạ lùng, bèn ngồi trò chuyện với một người đàn ông Mỹ trong quán cà phê: “Tại sao đàn ông nước anh không xem phụ nữ là phái yếu đuối cần được chở che chăm sóc?” Người đàn ông ngạc nhiên chớp mắt bảo: “Chẳng phải đều là con người cả sao? Đâu có tàn tật gì, cớ sao cứ nhất thiết phải đợi người khác giúp? Chúng tôi thích những người phụ nữ khỏe khoắn!” Bởi thế, phụ nữ Mỹ rất chăm tập thể thao, tắm nắng cho làn da rám màu bánh mật; họ quan niệm tràn đầy sức sống mới là quyến rũ, còn xanh xao yếu ớt là bệnh hoạn, chẳng hề gợi cảm chút nào.

Cô bạn kể với tôi: “Những lời đồn về các quý ông người Anh, người Đức, người Pháp luôn hết lòng chiều chuộng phụ nữ... nhưng nếu bạn thực sự yêu họ thì sẽ phát hiện ra: đi ăn là chia đều sòng phẳng (AA), nếu muốn đối phương trả tiền thì phải mở lời trước; hơn nữa bạn tuyệt đối không được tùy tiện dở thói đỏng đảnh làm mình làm mẩy. Nếu bạn tùy hứng tác quái, họ có thể lập tức trở mặt ngay. Có lần, một cô bạn của tôi hẹn hò với một người đàn ông Đức, trong suốt buổi hẹn cô ấy cứ liên tục cắm mặt vào điện thoại; người đàn ông nổi giận bảo: ‘Cô có thực sự đang hẹn hò với tôi không đấy?’ Về sau anh ta dứt khoát không thèm đoái hoài tới cô ấy nữa, khiến cô ngạc nhiên đến ngơ ngác. Nếu đặt ở Trung Quốc, chuyện này vốn chẳng đáng coi là chuyện gì to tát.”

Cô ấy rút ra kết luận: Đàn ông phương Tây trông bề ngoài rất lịch thiệp quý phái, song thực chất mọi sự đều được xây dựng trên nền tảng bình đẳng và độc lập; họ tuyệt đối không dung túng bạn, không hề có chuyện bạn càng “làm mình làm mẩy” (càng “tác”) thì họ lại càng thấy sướng, và càng không bao giờ có cái lý lẽ kiểu: “Định lý của đàn ông vĩnh viễn sai, định lý của phụ nữ vĩnh viễn đúng.”

Trái lại, những vị chuyên gia tâm lý tình cảm ở Trung Quốc toàn dạy cho chị em phụ nữ: làm sao để tỏ ra yếu thế, làm sao để giăng bẫy tâm kế, làm sao dùng sự yếu mềm của mình để trói chặt người đàn ông. Thậm chí có những người phụ nữ ngoài xã hội hô mưa gọi gió, nhưng hễ tương tác với đàn ông lại cố tình tỏ ra ngờ nghệch, răm rắp phục tùng. Bởi họ đinh ninh rằng đàn ông Trung Quốc vốn thụ động và tiêu cực, đàn ông cần tìm kiếm cảm giác giá trị từ sự sùng bái của đàn bà.

Cuốn tiểu thuyết Hiện trạng quái lạ mắt thấy trong hai mươi năm (Nhị thập niên mục đổ chi quái hiện trạng) có nhắc tới một viên Tổng đốc. Có kẻ muốn đút lót hối lộ ông ta, bèn dâng tặng một đại mỹ nhân dịu dàng thấu hiểu lòng người; ngặt nỗi quan Tổng đốc dường như chẳng hề ưa những người đàn bà hiểu chuyện. Sau đó, người ta lại dâng lên một cô thôn nữ quê mùa. Cô gái thôn quê này làm việc gì cũng bất chấp phép tắc, ăn cơm xong còn thản nhiên thè lưỡi liếm sạch đĩa thức ăn. Vậy mà quan Tổng đốc lại mỉm cười đăm đắm nhìn cô thôn nữ, ngập tràn cảm giác thỏa mãn!

Vì cớ gì quan Tổng đốc không thích mỹ nhân hiểu chuyện mà lại say mê cô thôn nữ ngây ngô dại dột? Góc nhìn của tôi là: Hành vi tựa như đứa trẻ sơ sinh của cô thôn nữ đã đánh thức dục vọng che chở của vai trò làm cha hoặc làm mẹ bên trong vị Tổng đốc. Cũng có thể lý giải thế này: Sâu trong lòng Tổng đốc cũng chôn giấu một đứa trẻ sơ sinh chưa từng được thỏa mãn; thế nhưng nền văn hóa của chúng ta lại ép người đàn ông phải khoác lên mình hình tượng kìm nén, thành thử họ buộc phải kiểm soát cảm xúc của mình. Họ muốn sống như một đứa trẻ nhưng không sống nổi, nên khi bắt gặp một “đứa trẻ sơ sinh ngoài đời thực”, họ sẽ cảm nhận được sự thân mật vô bờ.

［ Cội nguồn của “bệnh công chúa” ］

Đàn ông Trung Quốc cần sự sùng bái của phụ nữ, thế nên “bệnh công chúa” cũng có thể giải thích theo hướng: Người phụ nữ mãi mãi đóng vai “đứa bé sơ sinh”, còn người đàn ông đóng vai “người cha”, nhưng thực chất bên trong anh ta lại đang đóng vai “người mẹ”. Người Trung Quốc khi yêu nhau luôn có một người đóng vai trẻ sơ sinh, và người kia đóng vai “người mẹ”.

Phần trước chúng ta bàn về “trai bám mẹ” (má bảo nam) là người mẹ làm “mẹ”, còn đứa con trai làm “bé con”; thế nhưng trong quan hệ nam nữ, người đàn ông lại sắm vai người chăm sóc — tức sắm vai “mẹ”, còn người phụ nữ lại làm một “bé sơ sinh”.

Rất nhiều cô gái mắc “bệnh công chúa” trầm trọng thực chất là những người thuở nhỏ chưa nhận được đầy đủ tình yêu thương của cha mẹ. Trong tâm lý học có một giả thuyết căn bản gọi là “thoái hành” (regression — thoái lui tâm lý): khi yêu, con người ta sẽ thoái lui tâm lý, mấu chốt là bạn thoái lui về đến mức độ nào? Ở Trung Quốc, phụ nữ một khi bước vào lưới tình liền lập tức thoái lui về thành trẻ sơ sinh.

Vì sao lại thoái lui về tận mức trẻ sơ sinh? Bởi trong giai đoạn ẵm ngửa, cô ấy hoặc đã được nuông chiều thỏa mãn thái quá, hoặc đã bị thiếu thốn bỏ bê trầm trọng; do đó cô muốn quay về cột mốc ấy để bù đắp lại những lỗ hổng khiếm khuyết năm xưa. Bề ngoài ta ngỡ rằng “bệnh công chúa” là do gia đình nuông chiều mà ra; nhưng theo kinh nghiệm của tôi, những cô gái mắc bệnh công chúa càng nặng lại chính là những người chưa từng được thỏa mãn trọn vẹn trong chính gia đình mình.

Dựa theo lý thuyết phân tâm học, tình yêu được chia làm ba cấp độ:

1. Giai đoạn môi miệng (Oral stage): Trước một tuổi;

2. Giai đoạn hậu môn (Anal stage): Từ một đến ba tuổi;

3. Giai đoạn Oedipus (Oedipal stage): Từ ba đến sáu tuổi, hay còn gọi là giai đoạn luyến ái cha mẹ. Một khi đã bước qua ngưỡng ba đến sáu tuổi, chúng ta sẽ bắt đầu đòi hỏi sự bình đẳng, cạnh tranh và độc lập.

Đặc điểm tâm lý của giai đoạn một đến ba tuổi là “kiểm soát”, còn trước một tuổi là “bóc lột” — nhu cầu của trẻ sơ sinh đối với mẹ luôn mang tính bóc lột tàn nhẫn. Đứa trẻ sơ sinh mặc định: “Mẹ là của con, mẹ là một phần cơ thể của con, con muốn đối xử với mẹ thế nào thì đối xử; con muốn ngấu nghiến mẹ, muốn làm càn làm quấy với mẹ thế nào cũng được.” Vào thời điểm đứa trẻ chưa biết cất lời, nếu người mẹ đủ nhạy cảm, bà hoàn toàn có thể cảm nhận được nhu cầu này nơi con.

“Bệnh công chúa” thực chất là việc người phụ nữ khi yêu đã thoái lui tâm lý về trạng thái trẻ sơ sinh dưới một tuổi; cô ta mang theo thành tố bóc lột vô cùng mãnh liệt: “Sở dĩ em giăng ra bấy nhiêu giới hạn, không ngừng giẫm đạp lên lằn ranh đỏ của anh, liên tục quấy phá làm mình làm mẩy, thực chất là em muốn kiểm chứng xem anh rốt cuộc có phải là một ‘người mẹ’ cam tâm tình nguyện để em bóc lột hay không!” Đây thực chất là một mối quan hệ mang màu sắc “bạo dâm/hành hạ” (sadism).

Trong tiểu thuyết Trung Quốc thường xuất hiện những hình tượng nữ nhân mang màu sắc này, thậm chí còn sống động hơn cả Bạch Nương Tử. Nếu Bạch Xà chỉ mang nét tính cách hiền lương thục đức kiểu Lưu Huệ Phương, nàng sẽ không thể trở thành một hình tượng đầy sức mạnh. Bạch Nương Tử là một người mẹ dịu dàng toàn năng, nhưng đồng thời nàng cũng là một người đàn bà dám yêu dám hận, tùy tâm sở dục.

Trong tiểu thuyết Kim Dung cũng vậy, như Tiểu Long Nữ và Hoàng Dung; thậm chí hình tượng Hoàng Dung còn điển hình hơn cả Tiểu Long Nữ: Hoàng Dung về sau là một người mẹ, người vợ tuyệt vời; thế nhưng thuở mới yêu, nàng đích thị mắc “bệnh công chúa”.

［ Nhận diện đích đến của hành vi, mang theo tỉnh thức để làm “đứa trẻ” và “người mẹ” ］

Có cô gái sẽ bảo: “Đúng thế, em mắc ‘bệnh công chúa’ đấy, nhưng giờ em chẳng thể quay đầu được nữa rồi.” Lại có cô đinh ninh: “Đàn ông Trung Quốc rõ ràng rất chuộng cái bài này; chiêu này của em trong tình yêu bách phát bách trúng. Em đâu có định lấy chồng ngoại quốc, em chỉ thích đày đọa đàn ông Trung Quốc thôi, em thấy thế sướng lắm!” Họ tin chắc rằng càng biết làm mình làm mẩy thì càng khiến đàn ông chết mê chết mệt, một lòng một dạ phục tùng.

Tôi khuyên những cô gái như thế đừng nên “làm mình làm mẩy” (đừng “tác”) quá lâu. Trên thực tế, nếu bạn biến thành mẫu phụ nữ đảm đang tháo vát được người đời khen nức nở thì đời bạn quả thực rất thảm hại; ngược lại làm một nàng công chúa biết nhõng nhẽo đôi chút đôi khi lại rất có phong vị, đàn ông cũng thấy thú vị. Thế nhưng đừng nhõng nhẽo quấy phá quá đà, bởi sức chịu đựng của đối phương rồi cũng sẽ có ngày chạm đáy.

Gần như bên trong mỗi người trưởng thành đều đang ẩn náu một đứa trẻ sơ sinh, phụ nữ như thế và đàn ông cũng vậy. Trong lòng đôi bên đều có một đứa bé cần được chăm bẵm, lớn khôn. Khi yêu, anh ta có thể cần một cô con gái nhỏ; nhưng cưới nhau rồi, cái anh ta cần là một người đàn bà, hoặc một người mẹ. Khi đã thực sự bước vào ngưỡng cửa hôn nhân, đàn ông rất cần bạn bao dung, vỗ về và thỏa mãn anh ấy. Bởi vậy, chúng ta cần phải để bản ngã trưởng thành của mình nhanh chóng lớn lên, tự mình quay về chăm sóc đứa trẻ sơ sinh chưa từng được lấp đầy bên trong, chứ đừng đem tất thảy những ước muốn ấy trút hết lên đầu người bạn đời. Nếu bạn đòi hỏi một người đàn ông vừa phải làm chồng, vừa phải làm cha già, lại vừa phải làm nô lệ cho bạn, mối quan hệ ấy sớm muộn gì cũng tan thành mây khói vì mất cân bằng.

Nếu người phụ nữ tự nhận thức được mình đang mắc “bệnh công chúa”, làm sao để bản thân nhanh chóng trưởng thành?

Trước hết, chúng ta cần để tâm tới hành vi của mình, và phân định rõ: hành vi nào xuất phát từ nhu cầu chân thực của bản thân, hành vi nào chỉ là đang cố kiếm tìm một “người mẹ” để bù đắp cho những khát khao thời thơ ấu chưa thành. Bạn quan sát hành vi của mình càng tỉ mỉ, bạn càng nhìn thấu đích đến ẩn sau những hành động ấy; hiểu mình càng thấu đáo, bạn càng chăm sóc bản thân tốt hơn và trưởng thành thực sự. Đó là một phương pháp tuyệt vời.

Kế đến, cả hai người hãy cùng mang theo sự tỉnh thức để luân phiên làm “đứa trẻ” và làm “người mẹ”. Bao dung lẫn nhau, hoán đổi cho nhau: khi thì đối phương làm “đứa trẻ”, mình hữu ý sắm vai “người mẹ”; lúc thì mình làm đứa bé nũng nịu để đón nhận sự chăm sóc, nuôi dưỡng từ đối phương. Với những ai đã quen thói làm “đứa trẻ”, sự hoán đổi vai vế này ban đầu có thể rất khó chấp nhận; song chỉ cần có ý thức thực hành, dần dà bạn sẽ quen.

Chúng tôi gọi đó là “điệu vũ đôi của tình yêu” — trong suốt hành trình đồng hành bên nhau, thường xuyên hoán đổi và điều chỉnh vai vế, mối quan hệ ấy mới đạt tới độ tuyệt mỹ. Có một người bạn của tôi khi đốn ngộ được nét đẹp này đã thốt lên: “Kẻ được dỗ dành chỉ đắc ý một thời, kẻ biết dỗ dành mới nắm giữ cả một đời.”

Sau cùng, xin hãy khắc ghi: Trong nghệ thuật ứng xử giữa hai phái có vô vàn trí tuệ, song mọi trí tuệ thảy đều khởi nguồn từ “sự tự tỉnh thức” (tự ngã giác tri). Mong rằng qua sự tôi luyện của nhận thức, những kẻ từng mắc “bệnh công chúa” và hội “trai bám mẹ” năm nào đều có thể tự gặt hái được một đời sống hạnh phúc đích thực của riêng mình.

Vì sao những người phụ nữ tốt đều bị ế?

［ Con gái quá xuất sắc thì sẽ bị ế? ］

Mấy hôm trước tôi trò chuyện cùng một người bạn, cô ấy bảo: “Xung quanh em có rất nhiều cô gái đặc biệt xuất chúng: thu nhập ngút trời, nhan sắc mặn mà, hiểu biết sâu rộng; đi qua biết bao nhiêu quốc gia, nói được nhiều thứ tiếng; trên thương trường thì hồ sơ lý lịch đẹp như mơ. Thế nhưng ngặt nỗi chỉ có một điểm: độc thân! Hỏi ‘sao không chịu lấy chồng?’, cô nào cũng bảo ‘em không muốn tạm bợ’, làm như thể giữ mình độc thân là một niềm kiêu hãnh ghê gớm lắm. Thế nhưng hễ ngồi tâm sự sâu hơn, các cô lại than thở: ‘Em ế là vì em chẳng tìm đâu ra đàn ông tốt, đàn ông tốt người ta lấy vợ hết cả rồi!’”

Những cô gái như thế thường bị gắn mác là “thặng nữ” (gái ế), tương ứng với nhóm “thặng nam” (trai ế). Thông thường, những gã trai ế nhiều tuổi chưa từng nếm mùi yêu đương thường mang trên mình đủ thứ tật xấu, tức thuộc diện mà chúng ta hay gọi là “bệnh rất nặng”; chính vì lẽ đó họ mới chẳng thể thiết lập nổi một mối quan hệ thân mật nào. Trái lại, các “thặng nữ” trông có vẻ vô cùng oan ức: bản thân chẳng có tì vết gì, cớ sao lại bị hôn nhân lãng quên?

Thế là người đời đúc kết nên một định kiến: Những cô gái cực kỳ tốt đều bị ế lại, còn những gã đàn ông cực kỳ tốt đều đã lấy vợ hết cả rồi. Vì cớ gì lại xuất hiện hiện tượng trớ trêu này?

Xét dưới góc độ xã hội học, quả thực có chuyện như vậy: Dẫu ngày nay người ta luôn rao giảng “nam nữ bình quyền”, các nhà nữ quyền xuất hiện ngày một nhiều; song trên thực tế, phụ nữ về mặt tâm lý luôn khao khát người đàn ông phải “cao hơn mình một cái đầu”, còn đàn ông lại mong người phụ nữ “thấp hơn mình một bậc”. Nếu người phụ nữ quá xuất sắc, xét trên bình diện xã hội học, điều đó sẽ trở thành một mối phiền toái. Bởi những người phụ nữ ấy luôn mong muốn tìm được người đàn ông giỏi giang hơn mình; kết cục dẫn tới việc những người phụ nữ ưu tú nhất lại “không gả đi đâu được”, còn phía đàn ông thì những “kẻ kém cỏi nhất” lại chẳng tài nào tìm nổi vợ.

Thế nhưng xét dưới lăng kính tâm lý học, đạo lý lại vô cùng giản đơn: Những ai muốn lấy chồng thì đều đã lấy chồng cả rồi; những kẻ còn sót lại thực chất là những người không muốn lấy chồng!

Tôi từng đọc một bài viết do bạn bè chia sẻ trên WeChat, đại ý rằng: Phần lớn những người thuộc nhóm trai ế gái ế thuở nhỏ đều từng nếm trải cảm giác bị ruồng bỏ, khiến họ khi lớn lên vô cùng khiếp sợ việc thiết lập mối quan hệ thân mật, và càng không dám bước chân vào cánh cửa hôn nhân. Tôi cho rằng cách lý giải này xác đáng hơn nhiều. Trải nghiệm bị bỏ rơi thuở ấu thơ sẽ gieo vào lòng cá nhân nỗi sợ hãi đối với sự gắn bó thân mật, khiến họ không thể dựng xây nổi một mối quan hệ lành mạnh.

Còn về sự xuất sắc ư? Những người phụ nữ xuất chúng xung quanh tôi, họ đều có chồng hoặc bạn trai đàng hoàng; chỉ có ở những người phụ nữ trông bề ngoài có vẻ rất ổn nhưng nhân cách bên trong chưa thể coi là khỏe mạnh, thì hiện tượng “gái ế” mới trở nên phổ biến. Bởi vậy tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm: “Muốn gả thì đều đã gả đi rồi, muốn cưới thì đều đã cưới cả rồi; những ai chưa kết hôn thảy đều là những người phụ nữ chưa dám dốc lòng bước vào một mối quan hệ thân mật” — chuyện này tuyệt nhiên chẳng có mối liên hệ trực tiếp nào với sự ưu tú, xuất sắc.

Nhưng nam giới thì lại khác: Đàn ông là loài động vật mang dục tính mãnh liệt; đối với họ, dù thế nào đi chăng nữa họ cũng phải cuống cuồng đi tìm một đối tác để phát triển quan hệ tình dục. Nhưng nếu điều kiện bản thân không đủ, hoặc khiếm khuyết một điều gì đó cốt tử, anh ta sẽ vĩnh viễn không thể bước chân vào mối quan hệ thân mật, chẳng thể nào chạm tay tới hôn nhân.

［ Mẹ bảo: “Con đừng kết hôn, đừng sinh con” ］

Rất nhiều “thặng nữ” trường kỳ không thể thiết lập nổi mối quan hệ thân mật đều chịu ảnh hưởng vô cùng sâu sắc từ gia đình gốc. Tôi có một người bạn là người Đài Loan, năm nay đã ngót nghét năm mươi tuổi nhưng chưa từng một lần kết hôn. Không dưới một lần cô ấy tâm sự với tôi: “Mẹ tôi từng nhiều lần răn tôi rằng: đừng kết hôn, và đừng bao giờ sinh con.” Tôi cảm thấy việc cô không lập gia đình có mối liên can mật thiết tới người mẹ.

Thế nhưng điều này thật kỳ quặc: Bản thân người mẹ đã kết hôn, cớ sao bà lại nhồi nhét vào đầu con gái tư tưởng “đừng kết hôn, đừng sinh con”? Lẽ nào mẹ cảm thấy hôn nhân là nấm mồ tồi tệ, đàn ông là giống loài chẳng ra gì, và bản thân bà chưa từng nếm mùi hạnh phúc? Nếu một người mẹ liên tục ca thán trước mặt con gái rằng bố tồi tệ ra sao, bà căm hận bố đến nhường nào — hệt như một thân chủ từng nói với tôi: “Mẹ em tính tốt lắm, chỉ có điều mẹ hận bố em thấu xương” — thì đứa con gái lớn lên rất có thể sẽ mặc định rằng: Sống một mình thanh thản hơn sống hai người gấp vạn lần!

Đó là một yếu tố. Nhưng còn một yếu tố sâu xa khác: Đó là sự cạnh tranh giữa mẹ và con gái.

Thông thường chúng ta nghĩ rằng chỉ đàn ông mới cạnh tranh với nhau để tranh giành phụ nữ; song thực chất giữa đàn bà với nhau cũng tồn tại sự cạnh tranh khốc liệt này. Bất kể là nam hay nữ, khi thiết lập một mối quan hệ, nó đều mang bóng dáng của một cuộc tranh đoạt. Trong gia đình gốc, chúng ta cũng ngấm ngầm cạnh tranh: con trai tranh giành mẹ với cha, còn con gái lại tranh giành cha với mẹ.

Nếu người mẹ luôn miệng bảo con gái “đừng kết hôn, đừng sinh con”, điều đó sẽ giáng một đòn tâm lý trực diện vào đứa trẻ: Đứa con gái sẽ cảm thấy: “Mẹ không thể nào chịu đựng nổi việc mình có dã tâm cạnh tranh người cha với mẹ; chính vì mẹ không kham nổi sự cạnh tranh ấy nên mẹ mới cấm cản mình không được kết hôn, không được sinh con!” Rất có thể chính nguồn động lực vô thức này đã khiến người phụ nữ kia mãi tới năm mươi tuổi vẫn phòng đơn gối chiếc.

Qua trường hợp này, ta thấy rõ sức ảnh hưởng ghê gớm của người mẹ lên con cái. Lời định hướng ấy của mẹ tạo nên đòn công kích kép:

1. Đứa con gái sẽ mặc định mẫu đàn ông như cha mình rất tồi tệ, nên mình tuyệt đối không thể tìm kiếm một người đàn ông như thế;

2. Đứa con gái cảm nhận được thông điệp ngầm của mẹ: “Mày đừng hòng tranh giành với tao, bố mày là của tao!” Để chứng minh mình không hề có ý định tranh giành với mẹ, đứa trẻ chọn cách tuyệt giao, tránh xa người cha và xa lánh tất thảy mọi người đàn ông trên cõi đời này.

Nếu người con gái khi nghe mẹ bảo “đừng tìm đàn ông” có thể thấu suốt được tác động vô thức mà câu nói ấy gieo vào tâm khảm mình, có thể hiểu sâu sắc về mối quan hệ cạnh tranh giữa hai mẹ con, rồi bằng nỗ lực của bản thân tìm kiếm cơ duyên kết nối lại với tình yêu thương mà cha dành cho mình — khi ấy cô mới có thể thoát khỏi chiếc bóng của mẹ và giành lấy sự tự do đích thực.

［ Hôn nhân viên mãn trước hết cần hòa giải với cha mình ］

Bàn về mối quan hệ giữa chuyện hôn nhân và gia đình gốc, trong các ca tham vấn có một trường hợp khiến tôi khắc cốt ghi tâm. Đó cũng là một nữ thân chủ tìm đến tôi khi đã ở độ tuổi bốn mươi mốt, bốn mươi hai; cô rất đẹp và cực kỳ tài giỏi. Thuở thanh xuân, cô từng là “hoa khôi” của một nhà máy lớn với hàng ngàn công nhân viên, đủ hiểu điều kiện của cô xuất chúng nhường nào. Thế nhưng khi tìm đến tôi, cả đời cô mới chỉ yêu duy nhất một lần; đau đớn thay, vài năm sau cô mới phát hiện ra gã đàn ông ấy đã có vợ con đàng hoàng, lúc ấy cô uất ức đến mức chỉ muốn giết chết anh ta.

Làm việc chưa được bao lâu, tôi liền hỏi: “Có phải ngay từ sớm chị đã lờ mờ cảm thấy người đàn ông này có vợ rồi không?” Cô ấy đáp: “Đúng vậy.” Người đàn ông ấy từng mấy lần ngỏ ý muốn dẫn cô về nhà chơi; nếu cô chịu về nhà anh ta, cô sẽ lập tức phát hiện ra chân tướng anh ta đã có gia đình; thế nhưng cô dứt khoát không chịu đi. Thành thử cô cứ duy trì mãi trạng thái: “Điều kiện bản thân vô cùng xuất chúng, nhưng chưa từng chính thức bước vào một mối tình đàng hoàng.”

Ca tư vấn này kéo dài suốt ba năm trời (ba năm là chuyện hết sức bình thường trong trị liệu tâm lý). Ba năm sau, cô vẫn chưa kết hôn, nhưng những đối tượng hẹn hò đều là những người đàn ông vô cùng trân quý cô, những kẻ theo đuổi đều đối xử với cô hết mực thật lòng. Bản thân cô thấy vô cùng viên mãn, và tôi cũng cảm thấy tiến trình tư vấn đã có thể khép lại.

Tôi hỏi cô: “Nguồn sức mạnh nào đã giúp chị tạo nên sự đổi thay kỳ diệu ấy?” Cô trầm ngâm giây lát rồi bảo: Trong suốt quá trình trị liệu, cô cảm nhận lại được sự công nhận của người cha; cô nhớ lại thuở ấu thơ hai cha con từng thân thiết, gắn bó biết nhường nào — ý niệm ấy mang lại cho cô sự chữa lành vô cùng to lớn. Hóa ra trước năm năm tuổi, chính người cha là người một tay chăm bẵm cô hệt như một người mẹ hiền, giữa hai người có biết bao ký ức ngọt ngào. Thế nhưng từ sau năm sáu tuổi, trong quá trình lớn lên, cô càng lúc càng coi thường bố mình, và mẹ cô cũng một mực khinh rẻ ông. Kết quả là cô đã tự tay chặt đứt sợi dây yêu thương giữa mình và cha, xóa sạch nó ra khỏi ký ức.

Đến khi toàn bộ mảng ký ức ấy được phục hồi, nhớ lại những tháng ngày cha con quấn quýt năm xưa, cô vừa xúc động lại vừa nghẹn ngào. Cô tin tưởng tự đáy lòng rằng cha từng yêu thương cô biết nhường nào; và thế là về sau, những người đàn ông tìm đến cô đều là những người yêu thương cô sâu sắc.

Tương tự như trường hợp trên, tôi từng gặp một cô gái có năng lực cá nhân cực kỳ xuất sắc, nhưng những gã bạn trai cô tìm đến toàn là phường lừa đảo: kẻ thì lừa tiền, đứa thì lừa tình. Mỗi khi nhắc tới những gã đàn ông ấy, thái độ của cô luôn toát lên vẻ khinh miệt, coi thường, cho rằng đàn ông chẳng ai bằng nổi mình. Thực chất thẳm sâu trong lòng, cô cũng có sự bài xích sâu sắc đối với cha: cô thấy bố mình là một kẻ vô cùng tệ hại, hoàn toàn không xứng với mẹ.

Bác sĩ tâm lý tiếp nhận ca bệnh đã yêu cầu cô: Trong dịp nghỉ Tết về quê, mỗi buổi sáng thức dậy phải dâng lên cha một tách trà, dập đầu lạy cha ba lạy và thưa: “Con xin chúc Tết cha”; sau đó ngồi lại trò chuyện nghiêm túc cùng cha, mỗi ngày tìm ra một ưu điểm đáng tôn kính ở cha mình, để người cha cảm nhận được rằng con gái thực sự kính trọng ông chứ không hề coi thường ông. Hết kỳ nghỉ Tết, bác sĩ yêu cầu cô định kỳ gọi điện về cho cha, dùng hành động cụ thể để liên tục bồi đắp lòng tôn kính đối với người cha. Về sau, cô gái ấy cũng gặt hái được một tình yêu viên mãn: người chồng tuy chỉ là một “mẫu đàn ông kinh tế vừa tầm” (kinh tế thích dụng nam), song về mặt tính cách lại sở hữu vô vàn điểm sáng xuất chúng.

Bởi vậy mới nói: Phụ nữ muốn sở hữu một cuộc hôn nhân mỹ mãn, trước hết cần phải học cách hòa giải với chính người cha của mình.

［ Thực ra “những ai muốn gả thì đều đã gả đi rồi” ］

Nói nhiều như vậy, chúng tôi tuyệt nhiên không có ý bảo rằng không kết hôn là sai trái, hay không yêu đương là có tội. Chúng tôi chỉ đang cùng bạn mổ xẻ nguyên do vì sao rất nhiều “thặng nam”, “thặng nữ” vô cùng xuất chúng lại không thể thiết lập nổi một mối quan hệ thân mật.

So sánh ra, trong đời sống thực tế, số lượng “thặng nữ” xuất sắc đông đảo hơn “thặng nam” xuất sắc rất nhiều. Đàn ông và phụ nữ có nhu cầu tình ái vô cùng khác biệt: Con gái tựa như một đóa hoa, họ luôn cần được “nuôi dưỡng vỗ về”. Sự “nuôi dưỡng” ấy bên cạnh việc tự chăm sóc chính mình, còn phải học cách để người khác phái cùng bạn vun tưới cho đóa hồng tình yêu ấy nở hoa.

Tôi cảm thấy phụ nữ vốn sinh ra để sống trong tình cảm. Kỳ thực đàn ông cũng vậy, chỉ có điều đàn ông thường hay quên mất điều đó; hơn nữa đàn ông nếu không sống trong tình cảm thì không bị héo úa nhanh như phụ nữ. Tôi vẫn muốn nhấn mạnh lại câu nói này: Đừng vội vàng nhìn vào những lý do nơi bề mặt, nguyên nhân cốt lõi thực chất vẫn là “những ai muốn gả thì đều đã gả đi rồi”.

Bởi thế, nếu bạn khao khát vẻ đẹp của tình yêu và sự ngọt ngào của hôn nhân, trước hết bạn phải có tâm nguyện thiết lập mối quan hệ thân mật. Có được ước muốn ấy rồi, lẽ tự nhiên bạn sẽ chủ động học hỏi và nắm bắt năng lực xây đắp sự gắn bó. Còn nếu ước muốn ấy chưa đủ mãnh liệt, bạn hãy thử bình tâm soi lại chính mình, để tìm ra căn nguyên vì cớ gì bản thân lại chối từ việc bước vào một mối quan hệ thân mật.

Phụ nữ độc thân thực sự đáng sợ đến thế sao?

［ Phụ nữ chủ động lựa chọn độc thân tăng rõ rệt ］

Hiện tại, Trung Quốc có hàng trăm triệu nam nữ độc thân; đặc biệt những năm gần đây, số lượng phụ nữ chủ động chọn sống độc thân tăng lên một cách rõ rệt. Dữ liệu từ cuộc điều tra dân số lần thứ 6 cho thấy: trong nhóm dân số nữ trên 30 tuổi, có tới 2,47% chưa từng kết hôn; và sau tuổi 30, phụ nữ độc thân nhiều hơn hẳn nam giới độc thân.

Các cuộc điều tra liên quan chỉ ra rằng: Trong nhóm phụ nữ chủ động chọn độc thân, tỷ lệ tích cóp tiền mua nhà vượt xa tỷ lệ chi tiêu cho quần áo và làm đẹp. Thế là vài vị chuyên gia tâm lý lại phán: Ấy là do áp lực cuộc sống chốn đô thị quá lớn, ranh giới giữa người với người ngày càng xa cách, sự ỷ lại tình cảm vào nhau giảm sút, nên làn sóng độc thân mới bùng nổ dữ dội như vậy.

Thế nhưng cách hiểu của tôi lại không phải như thế. Những người bạn gái độc thân xung quanh tôi chọn như vậy là bởi họ có những chính kiến riêng về tương lai, về hôn nhân và gia đình; nếu đối phương chưa chạm tới tiêu chuẩn mà họ kỳ vọng, họ thà chọn không bước chân vào hôn nhân.

Xét về tỷ lệ, quả thực tỷ lệ kết hôn ở nam giới cao hơn. Bàn về nguyên nhân, cảm nhận trực quan nhất của cá nhân tôi là: Hôn nhân kiểu Trung Quốc quá bất công với phụ nữ.

Tôi thi đỗ Đại học Bắc Kinh năm 1992. Đến năm 2012, tôi vừa vặn tham dự hàng loạt buổi họp lớp: đầu tiên là kỷ niệm 20 năm tốt nghiệp cấp ba, kế đến là 20 năm nhập học đại học, rồi sau đó lại về gặp mặt bạn bè thời cấp hai. Và rồi tôi nhận ra một sự thật rõ rệt:

Tôi vốn quê ở huyện Vô Cực, tỉnh Hà Bắc; bạn học cấp hai đa phần đều ở vùng nông thôn. Trong số họ, các bạn nữ — thậm chí là những cô “hoa khôi của lớp” năm nào — nay đều tàn tạ không nhận ra nổi: từ làn da, vóc dáng cho đến cách ăn mặc đều vô cùng tồi tệ, đủ thấy hoàn cảnh sống của họ nơi làng quê vất vả nhường nào. Các bạn nam thì khác đôi chút: Kỳ thực đời sống của các bạn nam cấp hai cũng chẳng khá khẩm gì, thế nhưng họ lại tự luyến ngút trời, ai nấy đều vỗ ngực đinh ninh mình sống rất cừ; độ tự luyến của họ vượt xa các bạn học cấp ba và đại học của tôi, đi đâu cũng toát lên vẻ đắc chí lạ kỳ.

Lên cấp ba, tôi học trường chuyên của tỉnh, nên bạn bè có một phần ở nông thôn, một phần ở thị xã hoặc các thành phố lớn. Có thể cảm nhận tình trạng sinh tồn của các bạn nam nữ cấp ba nhìn chung tốt hơn cấp hai; bạn nữ cấp ba cũng tươi tắn hơn bạn nữ cấp hai, song nhìn tổng thể vẫn rất tệ: diện mạo của phái nữ nhìn chung vẫn thua kém phái nam rất nhiều. Độ tự luyến của các bạn nam cấp ba có giảm bớt, nhưng vẫn ở mức khá cao.

Thế nhưng đến bạn bè đại học, tôi lại cảm thấy phái nữ sống tốt hơn phái nam rất nhiều. Vì cớ gì lại như vậy?

Nhóm bạn đại học đa phần đều sinh sống tại các đô thị phồn hoa. Các đại đô thị đặt ra yêu cầu vô cùng khắt khe đối với đàn ông: địa vị kinh tế - xã hội của người đàn ông nếu không ngóc đầu lên nổi, chỉ là một nhân viên văn phòng bình thường, thì cảm giác thất bại sẽ vô cùng nặng nề. Đặc biệt là những người tốt nghiệp Đại học Bắc Kinh vốn nhân tài lớp lớp; là một đấng mày râu, nếu bạn chỉ có một vị thế xã hội tầm thường, bạn sẽ tự thấy đời mình quá đỗi thất bại.

Thế nhưng phụ nữ thì chẳng sao cả: làm một nhân viên văn phòng bình dị cũng chẳng hề hấn gì, chính tri thức và sự hiểu biết sâu rộng giúp họ sống vô cùng thảnh thơi, tự tại. Một mặt, quả thực là “bụng chứa thi thư khí tự hoa” (trong lòng có tri thức ắt khí chất tự khắc ngời sáng), điểm này hiển hiện rõ nhất ở người phụ nữ: phụ nữ có mưu cầu tinh thần và phụ nữ không có mưu cầu tinh thần, tuổi tác càng tăng thì diện mạo càng cách biệt một trời một vực. Mặt khác, trong tầng lớp có học vấn cao, áp lực và sự kỳ vọng của xã hội đè nặng lên vai người phụ nữ vẫn ít hơn so với nam giới.

Đây là một hiện tượng vô cùng đáng suy ngẫm: Ở tầng lớp đại học và thạc sĩ của tôi, đàn ông bắt buộc phải dùng các “phần cứng” như địa vị kinh tế - xã hội để khẳng định giá trị bản thân; nhưng với bạn bè cấp hai nơi thôn quê, người đàn ông chỉ cần có một chức vụ cỏn con là đã đủ để tự thấy mình ghê gớm lắm rồi. Về phần phụ nữ: phụ nữ tầng lớp trí thức có nhiều không gian hơn để sống rực rỡ cuộc đời của chính mình; còn ở nông thôn, chức năng của người phụ nữ dường như chỉ gói gọn trong việc sinh con đẻ cái và lấy chồng, đã vậy họ còn phải làm nền để tôn lên sự tự luyến đến kỳ quặc của những gã đàn ông bên cạnh. Ở những nơi dân trí thấp hay vùng nông thôn hẻo lánh, đàn ông dường như chẳng cần làm gì cũng nghiễm nhiên tự phụ ngút trời.

Bởi thế tôi mới thấy: Nơi nào học vấn càng cao, trình độ văn minh xã hội càng phát triển, thì yêu cầu đối với phụ nữ lại càng khách quan và bao dung hơn; còn đối với đàn ông, nếu không tự làm nên trò trống gì thì sẽ sống một đời vô cùng chật vật.

［ Học vấn càng cao, sống càng tỉnh táo ］

Trong nước, chuyện kết hôn luôn coi trọng “đúng độ tuổi”, ví như mốc 30 tuổi là một khúc ngoặt sinh tử. Đối với đàn ông 30 tuổi, chuyện “thành gia lập thất” là một thước đo cấu thành nên thành tựu xã hội của họ, thế nên ở giai đoạn này, đàn ông rất dễ bước chân vào hôn nhân.

Thế nhưng đối với người phụ nữ có học thức ở tuổi 30, hệ thống tri thức của cô mới vừa hoàn thiện, sự hiện thực hóa bản ngã mới chỉ vừa bắt đầu. Lúc này, họ vô cùng tỉnh táo; họ cần phải cân đong đo đếm xem cuộc “hôn nhân” trước mắt rốt cuộc có đáng giá với mình hay không. Phụ nữ học vấn thấp thường ít để tâm đến giá trị bản thân, họ nghĩ tới tuổi rồi thì phải lấy chồng cho giống thiên hạ; song phụ nữ có học thức sở hữu đủ đầy năng lực và ý thức tự lập, họ quan tâm nhiều hơn đến nhu cầu và chất lượng sống của chính mình, họ sẽ tự vấn: Kết hôn có đáng không? Nếu không đáng, cớ sao tôi phải rước lấy cuộc hôn nhân này?

Nhiều phụ nữ quanh tôi luôn ôm nỗi bất mãn với hôn nhân, than thở thất vọng về chồng, nay đã có con nhưng lại tha thiết muốn ly hôn, hỏi tôi làm vậy có đúng không... Câu hỏi này trước đây tôi luôn trăn trở: Vì sao những người phụ nữ đã kết hôn lại không hề thấy hạnh phúc, vui vẻ? Về sau đọc được các nghiên cứu nước ngoài, người ta phát hiện ra rằng ở những vùng có mức độ văn minh cao: Sau khi ly hôn, chỉ số hạnh phúc của đại đa số phụ nữ đều tăng vọt (xét trong ngắn hạn, còn dài hạn thì lại khác); trái lại chỉ số hạnh phúc của nam giới sau ly hôn lại tụt dốc không phanh, thế nên đàn ông thường có xu hướng cuống cuồng tái hôn nhanh nhất có thể.

Bởi vậy cách hiểu của tôi là: Dẫu bề ngoài ai nấy đều sốt sắng kết hôn, song kẻ thực sự hưởng lợi nhiều hơn trong hôn nhân lại là nam giới; và nơi nào tư tưởng trọng nam khinh nữ càng nặng nề thì tình trạng này lại càng trầm trọng.

Truyền thống trọng nam khinh nữ ở Trung Quốc đã kéo dài đằng đẵng qua bao đời; trước đây địa vị của người phụ nữ hoàn toàn phụ thuộc vào việc nương tựa vào một người đàn ông. Nói quá lên một chút: cô ta không lấy chồng thì có thể sẽ chết — chết chìm trong nước bọt và những lời đàm tiếu của miệng đời! Do đó, sâu trong tiềm thức, người phụ nữ luôn mang một nỗi hoảng loạn khôn nguôi: Mình bắt buộc phải gả được đi! Học vấn càng thấp thì càng dễ bị nỗi hoảng loạn vô thức này thao túng. Người có học vấn cao sẽ sống ngày một tỉnh táo: dẫu thẳm sâu trong lòng đôi khi vẫn le lói nỗi bất an ấy, song ở tầng ý thức, họ biết rõ giá trị của bản thân không cần phải ký sinh lên một người đàn ông; họ tự kiếm được tiền, tự nuôi sống mình một cách đàng hoàng, vương giả.

Nỗi hoảng loạn do văn hóa áp đặt có thể khiến người phụ nữ thi thoảng chạnh lòng xót xa khi lẻ bóng; thế nhưng trong những giây phút tỉnh táo và lý trí nhất, họ thừa hiểu rằng cuộc sống này đâu nhất thiết phải rước thêm một người bước vào. Nếu người ấy không phải là người mình tha thiết yêu thương, đối xử với mình chưa đủ tốt, thì chi bằng cứ sống một mình cho xong!

［ Độc thân chẳng có gì đáng sợ, sống tốt cuộc đời mình mới là quan trọng nhất ］

Xã hội ngày càng phát triển, số người sống độc thân ngày một đông đảo.

⚬ Đối với nam giới, thời xưa là “chàng cày ruộng thiếp dệt vải, chàng gánh nước thiếp tưới rau”; còn nay đàn ông đâu cần phụ nữ dệt vải may đồ — quần áo bày bán khắp chốn; cũng chẳng cần phụ nữ nấu cơm — các ứng dụng đồ ăn nhanh, giao hàng tận nơi bạt ngàn, gần như có thể ăn khắp thiên hạ.

⚬ Đối với phụ nữ cũng y như vậy, chẳng cần bàn tới chuyện cày cấy: trước đây có người yêu để nhờ thay bình gas, sửa chữa lặt vặt trong nhà, những hôm trời mưa gió tan tầm có người đón đưa thì cũng ấm lòng. Giờ đây việc gì phải tự tay thay gas sửa chữa? Thời tiết xấu muốn đi đâu, chỉ cần bấm “Didi” một cái là đủ loại xe túc trực sẵn sàng; trước đây tìm bạn trai đi trung tâm thương mại để có người xách đồ hộ, nay thời đại mua sắm online lên ngôi, các anh shipper còn đáng tin cậy hơn bạn trai gấp vạn lần, ngay cả trung tâm thương mại cũng cung cấp dịch vụ giao hàng tận giường.

Thành thử, công năng vật chất và tính thực dụng của hôn nhân hiện đại ngày càng suy giảm, trong khi nhu cầu về mặt tinh thần lại ngày một nâng cao. Nếu về mặt tinh thần không thể làm thỏa mãn lẫn nhau, ắt hẳn số lượng người độc thân sẽ ngày càng nhiều lên; ai nấy đều có nhiều thời gian và kiên nhẫn hơn để kiếm tìm đúng người thực sự đồng điệu với tâm hồn mình.

Xưa kia người ta vội vã cưới xin là còn vì áp lực phải hoàn thành nhiệm vụ “sinh con đẻ cái, duy trì nếp sống gia đình”; ngày nay dẫu cha mẹ có ra sức thúc ép, bản ngã con người đã bắt đầu thức tỉnh: Mắc mớ gì mình phải sống gò bó như thế? Cho nên ta thấy, văn minh xã hội càng cao, dân trí càng phát triển, số người lựa chọn cuộc sống độc thân sẽ càng gia tăng. Nghe nói ở Mỹ thậm chí còn đề xuất giải thể chế độ hôn nhân, còn vài quốc gia Bắc Âu thì hôn nhân đã tiến sát tới bờ vực giải thể, tỷ lệ độc thân ở đó cao chót vót.

Chế độ hôn nhân hiện hành liệu có hợp lý hay không không nằm trong phạm vi bàn luận của chúng ta; song tại các khu vực kinh tế phát triển, văn minh cao quả thực đang tồn tại hiện tượng tỷ lệ kết hôn ngày một thấp và tỷ lệ sinh đẻ ngày một giảm sâu. Cùng với dòng chảy phát triển, hiện tượng độc thân sẽ ngày càng phổ biến; song tôi cho rằng độc thân kỳ thực chẳng phải là vấn đề, điều thực sự gieo rắc tai ương cho xã hội chính là vô số những mái ấm gia đình khiếm khuyết, thậm chí bệnh hoạn. Gia đình bệnh thái nhào nặn nên những đứa trẻ bệnh thái — đó mới là nguồn cơn đích thực gây nên mọi vấn nạn xã hội.

Độc thân, ở một góc độ nào đó, thể hiện rằng tôi đang kiên trì mưu cầu một cuộc sống chất lượng cao — đó là một khía cạnh vô cùng tuyệt vời. Nếu mỗi người đều biết tự yêu lấy mình, biết vị tha, biết cách vun vén cho cuộc sống của chính mình thật rực rỡ, thì mỗi một cá nhân trong xã hội đều có thể sống an vui, có tôn nghiêm và tràn trề năng lực yêu thương. Khi ấy, bất kể kết hôn hay không kết hôn, sinh con hay không sinh con, những con người như vậy chắc chắn đều mang lại giá trị tốt lành cho xã hội.

Bởi thế mới nói: Độc thân chẳng có gì đáng sợ, sống tốt cuộc đời mình mới là điều cốt tử nhất.

Mê mua sắm, vì cớ gì?

［ “Vị ngon nhất của gà tây là khoảnh khắc bạn sắp được ăn mà chưa ăn” ］

Phụ nữ xung quanh tôi ai nấy đều mê mua sắm. Doanh thu của Taobao gần như toàn bộ đều do bàn tay phụ nữ đóng góp; đằng sau sự thành công của người đàn ông Mã Vân (Jack Ma) là cả một hậu phương phụ nữ Trung Quốc nhiệt thành chống lưng! Thanh Âm bảo bản thân cô cũng vậy: tiêu tiền xong là thấy vui sướng lạ kỳ; niềm vui ấy không bắt nguồn từ món đồ cô mua về, mà nảy sinh ngay từ chính tiến trình chọn lựa, đắn đo. Xưa kia là dạo trung tâm thương mại để lựa đồ, nay là lướt trên trang web hay bấm điện thoại: đôi giày này rốt cuộc nên lấy màu đen hay màu nâu cà phê, giằng xé đắn đo suốt mấy ngày trời, rảnh rỗi lại lôi ra ngắm nghía, thêm vào giỏ rồi lại bỏ ra... chỉ thế thôi mà thấy vui sướng ngập lòng.

Tôi phát hiện ra khoảnh khắc hạnh phúc nhất của đàn bà không phải là lúc khoác chiếc áo mới lên người, mà là lúc mang món đồ vừa mua về nhà rồi đứng ướm thử trước gương soi. Điều này khiến tôi nhớ tới một câu thoại kinh điển của chú heo Mạch Đẩu trong phim hoạt hình Chuyện Mạch Đẩu: “Vị ngon nhất của món gà tây chính là khoảnh khắc bạn chuẩn bị được ăn mà chưa kịp ăn.” Phụ nữ đi mua sắm kỳ thực cũng y hệt như vậy: lúc vui sướng nhất là khi vừa mua về nhưng chưa mặc, chưa dùng; ngay giây phút chính thức sở hữu món đồ ấy trong tay, nàng cảm thấy hạnh phúc vô bờ.

Lần đầu tiên tôi cảm thán trước sự “không thể tưởng tượng nổi” của phụ nữ khi đi mua sắm là hồi còn học đại học. Thuở ấy tôi thầm thương một cô gái; cô bạn này cùng cô bạn thân rủ nhau đi dạo phố, có lần dạo liền một mạch từ 3 giờ chiều đến 9 giờ tối. Người trong mộng của tôi mua được duy nhất một đôi tất chân, còn cô bạn đi cùng thì tuyệt nhiên không mua lấy nửa món đồ! Lúc ấy tôi kinh ngạc tột độ: Đối với cánh mày râu chúng tôi, chuyện này thật quái gở vô cùng — lượn lờ suốt 6 tiếng đồng hồ mà chẳng mua thứ gì, không phải đang đùa giỡn đấy chứ? Thế nhưng các nàng lại thấy vui vẻ khôn xiết, bảo rằng cái thú của việc lượn phố nằm ở chỗ so đi tính lại, mặc thử rồi cởi ra, cất lại chỗ cũ rồi về nhà tương tư thao thức, để trong lòng mọc cỏ suốt mấy ngày liền, rồi sau đó mới quay lại mua!

Phụ nữ một khi đã có một ý tưởng, trước khi biến nó thành hiện thực, họ sẽ xé nhỏ ý tưởng ấy ra thành muôn vàn mảnh ghép để xây dựng nên từng phần. Một người bạn khác của tôi quyết định sửa sang nhà cửa: trước khi mua bất kỳ món đồ nào, trong đầu cô đều tính toán, lên kế hoạch trăm bận, gần như so sánh toàn bộ các mặt hàng liên quan trên Taobao, nhất quyết phải săn cho bằng được món đồ ưng ý nhất. Mấu chốt là trong suốt tiến trình ấy cô không hề thấy mệt mỏi chút nào; nếu bắt tôi làm việc đó, tôi sẽ thấy quá phí phạm thời gian và mệt đến đứt hơi. Vậy mà cô lại vô cùng tận hưởng, mặt mày lúc nào cũng hớn hở rạng rỡ.

Lại có một cô bạn tham gia giải chạy bộ; trước khi giải đấu diễn ra cả tháng trời, cô vô cùng lo âu bồn chồn. Nhưng cô không hề lo về chuyện chạy bộ, mà canh cánh âu lo xem phải mặc bộ quần áo nào, phối với đôi giày nào cho hợp; thế là suốt cả tháng trời ấy cô chỉ mải miết mua quần áo và giày dép! Đương nhiên ở đây còn một lý do nữa: Phụ nữ rất bận tâm xem mình có xinh đẹp hay không. Bởi thông thường đàn ông là bên chủ động theo đuổi phụ nữ, nên phụ nữ cần phải chưng diện thật lộng lẫy để dùng nhan sắc thu hút đàn ông. Trái lại, điểm mà đàn ông dùng để thu hút phụ nữ thường không nằm ở ngoại hình. Thuở làm khóa luận tốt nghiệp đại học, tôi phát hiện ra: đàn ông khi để mắt tới phụ nữ sẽ đặt nhan sắc và khí chất lên hàng đầu; trong khi phụ nữ lại xếp địa vị kinh tế - xã hội của đàn ông ở vị trí số một. Dẫu ngày nay phụ nữ rất tài ba tháo vát, tự kiếm tiền nuôi sống bản thân, song tầng vô thức tập thể này vẫn luôn hiện hữu; thế nên phụ nữ thường đặc biệt chăm chút diện mạo của mình.

Thế nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Nhiều khi phụ nữ vung tiền mua sắm đâu phải để làm đẹp cho bản thân; thứ họ rước về có khi là những món đồ chẳng bao giờ dùng tới, thậm chí la cà mua sắm cả ngày trời mà hai bàn tay vẫn hoàn toàn trống trơn.

［ Tính cảm tính của phụ nữ cần sự nuôi dưỡng từ kích thích phong phú ］

Vì cớ gì phụ nữ lại thích lượn phố, dẫu không mua gì vẫn cảm thấy mãn nguyện ngập tràn? Điều này chạm tới một phương diện khác: Sự khác biệt giữa hai giới. Jung từng có một luận điểm vô cùng sắc sảo: Phụ nữ thuộc về cảm tính, còn đàn ông thuộc về lý tính. Đã là cảm tính thì ắt cần đến vô vàn kích thích; cảm tính bắt nguồn từ “cảm giác”. Cảm giác nhất định phải là thứ sinh ra trong khoảnh khắc khi một sự vật này thiết lập mối quan hệ với một sự vật khác; phụ nữ muốn sống trọn vẹn với một bản ngã giàu cảm xúc thì cần phải có những kích thích cụ thể và phong phú từ thế giới xung quanh. Người phụ nữ phải không ngừng kết nối với muôn hình vạn trạng sự vật, thì tính cảm tính bên trong họ mới được tưới tắm nuôi dưỡng.

Đàn ông lại thiên về lý tính; đàn ông sống bằng lý trí trong đầu óc, nên họ làm việc gì tính mục đích cũng cực kỳ cao. Tán tỉnh một cô gái là để thiết lập mối quan hệ với cô ấy (như tiến tới hôn nhân); đi mua đồ là nhắm thẳng mục tiêu mà bước. Đàn ông không cần một lượng kích thích phong phú ồ ạt đến nhường ấy; kích thích quá nhiều chỉ khiến họ thấy rối rắm, đau đầu.

Phụ nữ quanh tôi có không ít “tín đồ cuồng mua sắm”. Tôi từng mổ xẻ vì sao họ lại mê mua đồ đến thế:

1. Gắn liền với cảm giác an toàn: Phụ nữ cực kỳ say mê cảm giác đủ đầy, sung túc; đây không phải thói hám giàu chê nghèo, mà là bởi trong nhà bày biện nhiều đồ đạc thì lòng họ thấy vững chãi, an tâm; mở tủ quần áo ra thấy chật ních xiêm y, tự thấy mình sở hữu thật nhiều, nội tâm bỗng chốc thấy vô cùng an định.

2. Kênh tìm kiếm niềm vui còn hạn hẹp: Những người phụ nữ quá nghiện mua sắm có thể nguồn giải tỏa niềm vui trong cuộc sống của họ tương đối đơn điệu.

3. Phương pháp xả stress kinh điển: Mua sắm quả thực là liều thuốc giảm áp lực quen thuộc của phái đẹp.

Vậy thì, khi đối mặt với đau khổ muộn phiền, đàn ông và phụ nữ xả stress bằng cách nào? Phụ nữ có thể vùi đầu vào mua sắm, còn đàn ông có thể cắm mặt chơi game. Vì sao lại có sự khác biệt này? Bởi phụ nữ phải thông qua việc thiết lập những kết nối cảm tính thì mới cảm thấy bản thân được chữa lành; còn đàn ông lại thấy bản thân được thỏa mãn thông qua các trò chơi vận hành bằng logic trí não. Khi chạm trán nỗi đau, cả hai phái đều khao khát cảm giác được thỏa mãn, được yêu thương; chỉ có điều phụ nữ cần một thế giới phong phú vây quanh lấy mình.

Có một cách nói đùa rất hóm hỉnh thế này: Nếu thế gian này không có đàn bà, đàn ông ắt hẳn đều đã đốn ngộ thành Phật cả rồi! Bởi không có phụ nữ, đàn ông ngày ngày sẽ nhàn rỗi chẳng có việc gì làm, cuối cùng đều giác ngộ buông bỏ hết. Nhưng chính vì có bóng hình phụ nữ, đàn ông mới phải bươn bải kiếm tiền, mua nhà lầu xe hơi, sắm sửa xiêm y lộng lẫy và muôn vàn thứ khác, nhờ thế mà thế giới này mới trở nên muôn màu muôn vẻ!

［ Phụ nữ càng biết mua sắm, gia đình càng tốt đẹp ］

Bạn gái tôi nghe tôi mổ xẻ về đàn ông và đàn bà, liền cười lớn bảo: “Thế giới vốn dĩ là như vậy, phụ nữ chính là động lực thúc đẩy đầu tiên của toàn vũ trụ!” Hơn nữa chiếu theo quan điểm của Jung, phụ nữ đâu chỉ có cảm tính: sâu thẳm trong lòng người phụ nữ luôn ngự trị một nguyên mẫu nam giới (Animus) đại diện cho lý tính, logic; thế nên người phụ nữ lý tưởng nhất là vừa giàu cảm tính lại vừa có thêm chút lý tính. Còn đàn ông nếu chỉ thuần túy có logic thì coi như đi đời; anh ta cũng rất cần trang bị cả logic lẫn sự rung động cảm xúc.

Từ đó chúng tôi bàn sang chuyện ai thích hợp để nuôi dạy con cái hơn.

Theo cách hiểu của tôi, một người nếu thuần túy sống bằng logic trí não thì không thể nuôi dạy con trẻ thật tốt được. Bởi trạng thái của một đứa trẻ là toàn bộ xúc giác đều mở toang; mở toang đồng nghĩa với việc nó đón nhận thế giới bằng đủ mọi cảm giác tinh tế, những rung cảm phong phú ngập tràn sắc màu. Đàn ông nếu chỉ sống trong logic, mức độ mở rộng của bộ não có thể rất lớn, nhưng mức độ mở lòng hướng ra thế giới lại rất hẹp. Nếu người cha chỉ thu mình trong thế giới trí não của riêng mình — cắm đầu chơi game, lướt chứng khoán hay mải miết với những thứ phù hợp với logic của bản thân — đứa trẻ muốn thiết lập mối liên kết với cha sẽ vô cùng gian nan, con sẽ cảm thấy vô cùng côi cút, cô đơn.

Trái lại, khi đứa trẻ ở bên mẹ, mọi xúc giác của người mẹ cũng đều mở toang; mọi tín hiệu của con đều có thể truyền tải trọn vẹn tới tâm can người mẹ. Đứa trẻ muốn gắn kết với mẹ sẽ tương đối dễ dàng, con cảm nhận được sự bầu bạn, chở che đích thực. Ở điểm này, sự khác biệt giới tính hiển hiện rất rõ. Cho nên con nhỏ phần lớn đều do mẹ chăm sóc, không phải vì người cha không làm nổi những việc vụn vặt như pha sữa, thay tã — đàn ông đều có thể làm tốt những việc ấy; mà là bởi sự tò mò, nét tinh tế và phong phú nơi tâm hồn người phụ nữ có ý nghĩa sống còn đối với sự phát triển tâm lý bên trong của một con người.

Trong một mái ấm bình thường, người mẹ tuyệt đối chiếm giữ vị trí hạt nhân trong nhà; bởi năng lực cảm thụ và sức mạnh kết nối các mối quan hệ phong phú của bà có thể đan dệt toàn bộ gia đình lại thành một khối. Bầu không khí của một gia đình phần lớn do nữ chủ nhân — tức người mẹ — quyết định:

⚬ Nếu người mẹ là kẻ nóng nảy, cay nghiệt, bới lông tìm vết, các mối quan hệ trong nhà sẽ vô cùng căng thẳng ngột ngạt;

⚬ Nếu người mẹ là kẻ hống hách, độc đoán, coi mình là cái rốn vũ trụ, cả nhà sẽ phải quay cuồng xoay quanh bà;

⚬ Nếu người mẹ dịu dàng, chu đáo, tinh tế và là người vô cùng giỏi tạo dựng niềm vui, thì bầu không khí của gia đình ấy chắc chắn sẽ vô cùng ấm áp, an lành.

Phụ nữ gánh vác việc thu vén nhu cầu sinh hoạt cho cả gia đình, vì thế mua sắm cũng là một trong những thiên chức của phái đẹp. Dù là dạo phố hay lướt Taobao, ẩn sau sở thích mua sắm của phụ nữ đều chứa đựng những đạo lý vô cùng thâm sâu và hết sức hiển nhiên. Chúng ta chẳng việc gì phải chỉ trích hay kìm hãm phần tính cách ấy; càng thấu hiểu nó sâu sắc, ta lại càng có thể giúp việc mua sắm của mình trở nên thuận tay, điệu nghệ hơn. Phụ nữ càng biết cách mua sắm, lại càng dồi dào năng lực yêu thương, càng giỏi tạo ra niềm vui, và mái ấm gia đình cũng nhờ thế mà ngày càng trở nên mỹ mãn, tốt lành.

Để trở thành một người vợ “bị chán ghét” cần mấy bước?

［ Coi chồng như con nít, quan hệ hôn nhân ắt sẽ tồi tệ ］

Một nữ độc giả gửi thư tâm sự với tôi: “Em và chồng mới cưới nhau được ba năm. Trước đây chúng em yêu nhau tha thiết; em ngỡ anh ấy chính là cảm giác an toàn cả đời của em, và anh ấy cũng tin mình đã gặp đúng người. Thế nhưng cưới nhau rồi, em cảm thấy anh ấy ngày càng chán ghét em. Chẳng hạn trời trở lạnh, em nhắc anh mặc thêm áo ấm thì anh gắt lên bảo em quản anh như quản con nít. Thường ngày buổi tối anh đi làm thêm, tiếp khách nhậu nhẹt, về muộn là em bực bội cằn nhằn vài câu, anh liền quay sang cãi vã với em. Mối quan hệ giữa hai đứa ngày một lạnh lẽo, ở cạnh nhau chẳng có lời nào để nói; chồng về đến nhà nếu không lên mạng, chơi game thì cũng dán mắt vào điện thoại lướt WeChat. Em thấy hôn nhân đang rơi vào khủng hoảng, nhưng không rõ là do có người thứ ba hay vì nguyên do nào khác. Suốt ba năm qua chúng em đã có con, phần lớn tâm sức em đều dồn hết cho đứa bé; giờ đây em thấy mình như đang phải nuôi dạy hai đứa trẻ con trong nhà.”

Tôi thấy nỗi đau khổ trong lòng độc giả này mang tính đại diện vô cùng sâu sắc. Rất nhiều người vợ đinh ninh rằng chồng mình mãi mãi chỉ là một đứa trẻ không chịu lớn; song trên thực tế, phàm là cuộc hôn nhân nào người vợ thực sự xem chồng như con nít, quan hệ vợ chồng nơi đó đều tồi tệ khôn cùng. Trong mối quan hệ ấy, nhu cầu tình cảm của cả hai bên đều không tài nào được thỏa mãn. Chúng ta hãy thử mổ xẻ xem: Để biến mình thành một người vợ “bị chán ghét” (bất chiêu nhân đãi kiến) thì cần trải qua mấy bước.

［ Không phải quan tâm, mà là kiểm soát ］

Người độc giả kia bảo cô làm vậy là vì quan tâm chồng, muốn chăm sóc và nhắc nhở anh; nhưng cảm nhận thực sự của người chồng lại là bị kiểm soát. Sự kiểm soát là kẻ thù số một trong mọi mối quan hệ, đặc biệt là trong quan hệ thân mật. Nếu một người muốn thao túng, kiểm soát người khác, hoặc một người cảm nhận thấy sự kiểm soát ngột ngạt đè lên mình, bất kể tâm nguyện ban đầu tốt đẹp đến đâu, ta đều sẽ thấy mối quan hệ lập tức rơi vào thế đối đầu chan chát. Sự kiểm soát và sự thân mật tạo thành một cặp tương phản vô cùng gay gắt.

Chồng ra ngoài tiếp khách thù tạc, hoặc đi chơi về muộn, người vợ liền đùng đùng nổi giận. Ví như có người vợ ra lệnh cho chồng: “Mười giờ anh nhất định phải có mặt ở nhà!” Miệng người chồng vâng dạ đồng ý, nhưng mười giờ anh ta vẫn chưa về, người vợ liền nổi trận lôi đình. Thế là cô đưa ra những yêu sách gay gắt hơn; nào ngờ người chồng dần dà mười một giờ mới về, rồi mười hai giờ mới vác mặt về... ngày một muộn hơn.

Vì cớ gì chồng về muộn mà vợ lại phản ứng dữ dội đến thế? Bề ngoài là người vợ muốn kiểm soát chồng, nhưng nguyên nhân cốt lõi là sâu trong lòng cô đang dâng lên cảm giác bất an — đó chính là “cảm giác bất an” trứ danh. Những người phụ nữ như thế, hễ chồng không về đúng giờ, cô ở nhà một mình sẽ thấy vô cùng côi cút, sợ hãi, đầu óc bắt đầu vẽ vời lung tung: tưởng tượng chồng đang hú hí với người đàn bà khác bên ngoài... thậm chí trỗi dậy cảm giác bị ruồng bỏ.

Chính vì mang nặng cảm giác bất an và nỗi sợ bị bỏ rơi, cô mới lồng lên kiểm soát chồng, bắt anh ta việc gì cũng phải răm rắp thuận theo ý mình. Tôi cho rằng đây chính là yếu tố cốt tử đầu tiên nhào nặn nên một người vợ “bị chán ghét”.

［ Tôi vĩnh viễn luôn đúng ］

Tuy nhiên, trước dục vọng kiểm soát của mình, phụ nữ lại thường viện ra muôn vàn lời biện minh khác. Chẳng hạn: “Tôi đâu có muốn kiểm soát anh ấy! Là vợ anh ấy, tôi quan tâm anh ấy thì có gì sai? Anh ấy ra ngoài nhậu nhẹt về muộn thế, mai đi làm sao nổi? Anh ấy uống đẫy rượu vào người, về tôi lại phải hì hục nấu canh giải rượu hầu hạ, lại hại thân thể anh ấy, tôi nhắc nhở nhiều thì sai ở chỗ nào?” Cao tay hơn nữa là lôi con cái ra làm bia đỡ đạn: “Suốt ngày đàn đúm bù khú bên ngoài, quẳng con nheo nhóc cho một mình tôi lo, con cái biết tính sao? Chuyện học hành của con anh có thèm ngó ngàng tới không?”

Một khi phụ nữ đã lấy con cái làm bình phong, việc kiểm soát chồng bỗng chốc có được những lý do hùng hồn không thể chối cãi. Đã vậy, rất nhiều chị em phụ nữ lại thực tâm tin sái cổ vào những lý lẽ ấy; họ thực sự bị những lý do ấy thôi miên và thuyết phục, ngỡ rằng đó mới là suy nghĩ chân thật của mình. Cô ta sẽ bảo: “Tôi đâu có bất an gì! Trong cuộc hôn nhân bây giờ, nói thực lòng, có anh ta hay không có anh ta cũng chẳng thành vấn đề!” Đến nước này, người chồng trong mắt cô ta chẳng khác nào một con số không tròn trĩnh.

Nếu một người phụ nữ sở hữu những lý do hùng hồn đến mức ấy, buông những lời đanh thép nhường ấy, đinh ninh bản thân đúng đắn 100%, điều đó đồng nghĩa với việc giữa hai người: sự giao tiếp chân thực vĩnh viễn không thể xảy ra.

Cái lý lẽ “Những gì tôi nói đều quá đỗi đúng đắn!” sẽ càng gia cố thêm dục vọng kiểm soát nơi cô.

Nếu như bước đầu tiên để trở thành người vợ bị chán ghét là kiểm soát, thì bước thứ hai chính là bạn thậm chí chẳng còn nhận ra mình đang kiểm soát nữa, tự phụ đến mức đạt tới cảnh giới: “Tôi kiểm soát là tôi có lý!” Tôi vĩnh viễn luôn đúng, ở cái nhà này tôi chính là chân lý! Nói cách khác, gia đình ấy vận hành theo hai điều luật:

⚬ Điều 1: Vợ vĩnh viễn luôn đúng;

⚬ Điều 2: Nếu vợ sai, xin vui lòng xem lại Điều 1.

Dưới cái bóng của chân lý “tôi vĩnh viễn luôn đúng”, mọi cánh cửa đối thoại đều bị bít kín; người đàn ông lẽ tự nhiên sẽ dần dà tìm cách trốn tránh, hoặc chỉ muốn tháo chạy khỏi mối quan hệ ngột ngạt này.

［ Anh vĩnh viễn có lỗi với tôi ］

Một số phụ nữ vừa giỏi kiểm soát, lại vừa đinh ninh mình luôn đúng, thường sở hữu thêm một ngón đòn lợi hại khác: đặc biệt giỏi thao túng cảm giác tội lỗi của đối phương — họ thuộc nhóm phụ nữ vô cùng thủ đoạn. Ví như: “Tôi vì cái gia đình này mà hy sinh biết bao nhiêu, tôi vì con mà hy sinh ngần ấy thứ, toàn bộ tâm huyết của tôi đều dâng trọn cho cái nhà này, còn anh thì biến đi đằng nào?”

Điều này dẫn tới một hệ lụy: người ngoài nhìn vào ai nấy đều tấm tắc khen ngợi người mẹ là người có công lao vĩ đại nhất trong nhà, còn người chồng thì hoàn toàn “vô hình”.

Trong các ca tham vấn của tôi, có những gia đình người cha giữ tới chức vụ Phó Thị trưởng tại một địa phương, còn người mẹ chỉ là một bà nội trợ thất học; vậy mà những đứa con đều một mực tôn sùng mẹ là người có cống hiến lớn nhất nhà. Chỉ khi tự soi chiếu sâu sắc, người ta mới ngã ngửa nhận ra: thực chất những đứa trẻ ấy từ nhỏ đều đã bị người mẹ thôi miên tẩy não!

Có người phụ nữ thẳng thừng tuyên bố: “Tôi là chân lý, anh cứ liệu mà làm theo lời tôi; nếu anh không làm theo lời tôi, tức là anh có lỗi với tôi!” Nhiều người phụ nữ ngay từ thuở mới cưới, thậm chí còn chưa cưới, đã giở cái thói ấy ra rồi. Lúc chưa cưới thì đòi sính lễ bạc tỷ, đặt điều kiện tổ chức đám cưới hoành tráng — mang nặng một tâm thái “phó thác” theo kiểu: “Vì tôi đã giao phó cả cuộc đời này cho anh, nên anh bắt buộc phải trao cho tôi một hôn lễ như thế này!” Thực chất điều đó đồng nghĩa với việc đòi hỏi ngay từ khoảnh khắc này, bản thân phải nắm trọn “quyền kiểm soát”, còn đối phương thì bị trói chặt vào cây cột trụ mang tên “có lỗi với tôi”, vĩnh viễn không bao giờ ngóc đầu lên nổi!

Ở đây, chúng ta đúc kết ra ba bước để trở thành một người vợ bị chán ghét:

1. Bước một: Kiểm soát;

2. Bước hai: Tôi vĩnh viễn luôn đúng;

3. Bước ba: Anh vĩnh viễn có lỗi với tôi.

Một khi đã tung ra cả ba ngón đòn này, cục diện sẽ biến thành: “Tôi” phải là người quyết định tất cả, “tôi” luôn luôn đúng, còn cái thứ đàn ông tồi tệ như “anh” vĩnh viễn mắc nợ “tôi”. Ba bước này gộp lại, chính là thứ vũ khí sắc bén nhất trong mối quan hệ nam nữ để đẩy đối phương chạy càng xa càng tốt!

［ Chỉ có tình yêu mới đổi lại được tình yêu, oán hận chỉ đổi lại oán hận ］

Đôi khi, phụ nữ còn mang một thứ tâm lý thế này: “Tôi đã trao thân cho anh rồi, tôi đã là người của anh, anh phải chịu trách nhiệm về cuộc đời tôi!”

Mỗi lần đi thuyết trình cho các nữ sinh đại học, tôi đều tha thiết dặn dò: Các cô gái ơi, xin các em hãy khắc cốt ghi tâm: Các em không phải là một món hàng, không phải cứ bóc tem mở hộp là bị mất giá! Nếu lúc nào bạn cũng mang cái thái độ “tôi đã lên giường với anh thì anh phải có trách nhiệm với tôi”, vậy xin hỏi ngược lại: Bạn có cần chịu trách nhiệm với người ta không? Người ta cũng là một con người bằng xương bằng thịt, cớ sao bạn lại không chịu trách nhiệm về hành vi của chính mình?

Những quan niệm lệch lạc ấy của nữ giới gắn liền mật thiết với sự giáo dục của gia đình. Các bậc phụ huynh từ thuở nhỏ đã nhồi vào đầu con gái: “Con không được để người ta chiếm đoạt món hời, không được để chịu thiệt!” Lẽ dĩ nhiên, phụ nữ cần phải biết tự bảo vệ bản thân, đó là điều hiển nhiên của trời đất. Thế nhưng khi đã thực sự trưởng thành, khi bạn bước vào một mối quan hệ nam nữ, có những quan hệ tình dục tự giác, tự nguyện, bao gồm cả việc sau này bạn bước vào hôn nhân, cùng người ấy hoài thai một đứa con... tất thảy những điều ấy lẽ ra phải là sự lựa chọn tự giác, tự nguyện và chủ động của một người phụ nữ, chứ không phải vì đã trót lên giường mà bạn nghiễm nhiên tự biến mình thành một món đồ phụ thuộc!

Đâu thể có cái lý lẽ: Ngay từ khi tôi “lên giường” với anh, anh phải chịu trách nhiệm về tôi; tôi sắp cưới anh, anh phải mua nhà cho tôi; anh không chỉ chịu trách nhiệm với tôi mà còn phải gánh vác cả bố mẹ tôi; cưới nhau rồi, tôi đã trao trọn thanh xuân cho anh nên anh phải răm rắp nghe lời tôi; trong nhà tuyệt đối không được có bất cứ điều gì khiến tôi phật ý... Đợi đến khi mang thai, sinh con thì lại càng ghê gớm hơn nữa: Từ nay tôi là một người mẹ vĩ đại, tôi đối với cái giống đàn ông như anh, đối với cả dòng họ nhà anh, thậm chí đối với cái họ của anh (nếu sinh được một mụn con trai) đều có quyền sinh quyền sát tuyệt đối... Điều đó thực sự quá đỗi kinh hoàng!

Ẩn sâu phía sau là một thứ tâm lý méo mó: Rất nhiều phụ nữ mặc định việc chồng phải gánh vác cuộc đời mình là lẽ đương nhiên của tạo hóa. Một thân chủ của tôi từng buột miệng nói một câu: “Mẹ em tính tốt lắm, chỉ có điều mẹ hận bố em thấu xương.” Những người phụ nữ quanh tôi, cùng muôn vàn câu chuyện tôi từng nghe, khiến tôi cảm nhận câu nói ấy đã lột tả chuẩn xác tâm lý: “Phụ nữ luôn đúng, và người chồng luôn mắc nợ người vợ.” Người đàn ông sống trong mối quan hệ ấy liên tục phải hứng chịu cảm giác bị chỉ trích, bị thao túng ngột ngạt, nên tâm can anh ta chỉ cháy bỏng một ước muốn duy nhất: tháo chạy khỏi mối quan hệ này càng nhanh càng tốt.

Trong một mối quan hệ, một khi bạn nảy sinh tâm thái “phó thác” cuộc đời mình vào đối phương, bạn đã chính thức mở toang cánh cửa dẫn tới sự bất hòa đổ vỡ. Khi giữa hai người bắt đầu xuất hiện những lời lẽ: “Tôi vì anh mà hy sinh ngần ấy thứ, anh đã phụ bạc tôi”, thực chất lúc ấy bạn đã chẳng còn yêu đối phương nữa rồi, mà đã bắt đầu căm hận người ta.

Trong tất thảy các mối quan hệ, đối phương chính là một tấm gương soi. Mỗi khi nhìn vào gương, thứ rọi lại đều là chính bản thân chúng ta. Chúng ta hãy thường xuyên tự vấn: Nguồn động lực mà mình trao cho đối phương là gì? Nếu thứ động lực chủ yếu bạn trút lên người ta là “oán hận”, vậy thì bạn đừng hòng mong mỏi tấm gương ấy sẽ phản chiếu lại cho bạn “tình yêu”.

Chỉ có tình yêu mới đổi lại được tình yêu, oán hận chỉ đổi lại oán hận. Đó là một chân lý vô cùng giản đơn.

Xin nhắc nhở tất cả chị em phụ nữ: Trong hôn nhân hay trong mối quan hệ thân mật, hễ nảy sinh bất kỳ trắc trở nào, đừng bao giờ quy chụp mọi tội lỗi thành: “Anh nhìn xem, tất cả những nỗi khổ này đều do anh gây ra cho tôi! Tất cả là do anh phụ bạc tôi!” Làm như vậy, cuộc hôn nhân của bạn sẽ chỉ trượt dài vào vòng xoáy ác tính mà thôi. Nếu cuộc hôn nhân của bạn chưa xuất hiện khủng hoảng, xin hãy nhớ tránh xa những bãi mìn mà chúng ta vừa mổ xẻ; còn nếu hôn nhân đã bắt đầu rạn nứt, bạn nhất định phải tìm cách tự cứu rỗi và hoàn thiện chính mình. Có như thế, bạn mới có thể sở hữu một bản thân tuyệt vời, và từ đó gặt hái được một cuộc hôn nhân hạnh phúc, an yên trọn đời.

Mẫu phụ nữ thế nào mới thực sự mạnh mẽ?

［ Vì sao phụ nữ Trung Quốc tính khí lại dữ dằn? ］

Có bạn bảo dường như các cô gái thời nay ngày càng trở nên cường thế, ghê gớm hơn. Dĩ nhiên chữ “cường thế” này còn mang một tầng nghĩa khác: ấy là phụ nữ thời nay quả thực ngày càng xuất chúng, tài ba, thế nên đôi khi họ cũng tỏ ra lấn lướt, hùng hổ ép người.

Một người bạn làm âm nhạc người Đài Loan từng bảo với tôi: Các cô gái ở đại lục ai nấy đều tha thiết muốn phô diễn sự ưu tú của mình, say mê khoe khoang mình từng đặt chân tới bao nhiêu quốc gia, làm việc trong những ngành nghề cao cấp cỡ nào, mạng lưới quan hệ rộng ra sao, gặt hái được bấy nhiêu chứng chỉ bằng cấp. Thế nhưng bạn tuyệt nhiên không thể giao tiếp nổi với cô ấy, bởi cô ấy lúc nào cũng muốn chi phối, áp đặt bạn, cô ấy mặc định ý kiến của mình luôn là chuẩn xác nhất. Anh ấy cảm thấy những cô gái như thế quá đỗi cường thế, áp đặt.

Hiện tượng này vô cùng phổ biến, và mang đậm dấu ấn Trung Quốc. Hai người thầy ngoại quốc từng tâm sự với tôi rằng, trên đường phố Trung Quốc, họ thường xuyên bắt gặp cảnh tượng phụ nữ xẵng giọng quát tháo, trút giận lên đầu chồng hoặc bạn trai, thậm chí còn có cảnh phụ nữ thẳng tay tát đánh đàn ông; họ thấy sốc vô cùng, không tài nào hiểu nổi vì cớ gì phụ nữ Trung Quốc lại có tính khí dữ dằn, ghê gớm đến nhường ấy!

Trong tình yêu kiểu Trung Quốc, hai người cãi nhau thường nhất định phải có một bên mở lời xin lỗi, mà người phải cúi đầu nhận lỗi thường là đấng mày râu. Ở đây ẩn chứa một thông điệp ngầm: Phụ nữ vĩnh viễn luôn đúng, đàn ông vĩnh viễn luôn sai. Chúng ta cũng thường bảo đàn ông sợ vợ mới là người thực lòng yêu vợ; ngày thường trêu đùa nhau cũng hay bảo đàn ông mà thế nọ thế kia thì về nhà liệu hồn mà quỳ lên bàn giặt. Người nước ngoài nghe xong thấy kỳ quặc không tưởng, nhưng trong mắt chúng ta đó lại là chuyện hết sức tự nhiên, dường như đàn ông phải làm vậy mới là một người đàn ông tốt!

Ở Hàn Quốc và một số quốc gia Trung Đông có lẽ cũng tồn tại tình trạng này; bộ phim điện ảnh Hàn Quốc Cô nàng ngổ ngáo đã lột tả trọn vẹn nét tâm lý ấy. Những quốc gia này tư tưởng trọng nam khinh nữ còn nặng nề hơn cả chúng ta, thành thử phụ nữ phổ biến đều sống trong trạng thái kìm nén uất ức.

Hiện tượng người phụ nữ tính khí dữ dằn và liên tục phát đi thông điệp “tôi đúng — anh sai” thực chất chính là tâm lý đặc thù của giai đoạn trẻ sơ sinh đầu đời. Có một thuật ngữ chuyên môn dùng để khắc họa trạng thái này, đó gọi là “toàn năng tự luyến” (ái kỷ toàn năng).

Thế nào là toàn năng tự luyến? Tôi muốn làm gì thì làm, cả thế giới phải quay cuồng xoay quanh cảm xúc của tôi; tôi là đấng tối cao, mà đã là thần thánh thì hiển nhiên vĩnh viễn không bao giờ sai!

Vì cớ gì hiện tượng này lại rơi vào phụ nữ nhiều hơn? Góc nhìn của tôi là: Truyền thống trọng nam khinh nữ trong xã hội Trung Quốc dẫn đến việc phụ nữ trong những năm tháng đầu đời bị ghẻ lạnh, bỏ bê nghiêm trọng hơn nam giới rất nhiều. Ở Trung Quốc, mức độ phát triển tâm lý thời thơ ấu của nam giới thường nhỉnh hơn nữ giới đôi chút, bởi trong giai đoạn ẵm ngửa, họ nhận được nhiều tình yêu thương hơn con gái. Do đó khi trưởng thành, phụ nữ dễ bị mắc kẹt lại trong cái bẫy toàn năng tự luyến của thời kỳ sơ sinh, đinh ninh rằng:

1. Tôi là đấng toàn năng;

2. Tôi vĩnh viễn luôn đúng;

3. Nếu xảy ra xung đột xích mích, đối phương vĩnh viễn phải là người cúi đầu xin lỗi tôi trước.

Xét từ góc độ tâm lý học, một đứa trẻ sơ sinh trước sáu tháng tuổi nếu được nâng niu, chăm sóc vỗ về chu đáo, khi lớn lên sẽ rất khó trở thành một kẻ cường thế hung hăng; nét cường thế hung hãn về sau thực chất là sự bù đắp méo mó cho những thiếu thốn yêu thương thuở lọt lòng.

Đặc điểm của trẻ sơ sinh là: Tôi phát ra hiệu lệnh, mẹ phải tức tốc đáp ứng. Đứa trẻ sơ sinh mới chào đời không có chút năng lực tự chủ nào: đói bụng không tự ăn được, muốn chơi không tự chơi được, rét run không tự sưởi ấm được; mọi nhu cầu sinh tồn đều phải trông cậy vào sự phối hợp của người mẹ để hoàn tất. Thế nhưng do hủ tục trọng nam khinh nữ, sự bài xích của người mẹ đối với con gái thường rất lớn; bà đem hình ảnh cô bé con không được thừa nhận bên trong mình phóng chiếu lên chính đứa con gái ruột thịt, khiến cho bé gái trong giai đoạn này nhận được rất ít sự thỏa mãn. Những đứa trẻ thiếu thốn yêu thương ấy khi lớn khôn sẽ bất giác tìm mọi cách để cào cấu bù đắp lại phần khiếm khuyết năm xưa.

［ Sự cường thế của phụ nữ bắt nguồn từ việc thiếu vắng sự bình đẳng thực sự ］

Trước sáu tháng tuổi, mọi nhu cầu của trẻ sơ sinh đều phải cậy nhờ vào sự giúp đỡ của mẹ mới có thể thành toàn. Nếu tâm lý của một con người dừng lại ở mức trẻ sơ sinh, ắt hẳn người đó sẽ mang nặng tâm thái phó thác: cho rằng cuộc đời của mình phải do người khác đến lấp đầy, thỏa mãn.

Trớ trêu thay, nền văn hóa Trung Quốc dường như lại ra sức cổ xúy cho thứ tâm lý ấy của phái đẹp: phụ nữ lấy đúng tấm chồng thì cuộc đời coi như đã thành công một nửa — thậm chí chẳng phải một nửa, mà gần như là trọn vẹn cả cuộc đời; người đàn ông phải gánh vác trách nhiệm cho mọi thứ của cô ấy, bao gồm cả những buồn vui cảm xúc! Nhiều phụ nữ tự bản thân cũng nghĩ như vậy: đàn ông phải chịu trách nhiệm cho toàn bộ cuộc đời và cảm xúc của mình.

Chiếu theo quan niệm ấy, đàn ông tiếp cận phụ nữ là để “chiếm đoạt món hời”; người phụ nữ không phải là một “con người độc lập”, mà là một chiếc hộp quà lộng lẫy — bị bóc ra thì mất giá, bị người ta chạm vào thì sụt giảm giá trị! Bản thân phụ nữ cũng mang nặng tư tưởng này.

Hiện nay có biết bao bài viết súp gà độc hại của các chuyên gia tình cảm dạy phụ nữ cách lấy lòng, thao túng và kìm kẹp đàn ông... thảy đều xuất phát từ tiền đề méo mó ấy: Phụ nữ là phái yếu thế, là kẻ bị ức hiếp, bị chiếm đoạt, là đối tượng cần được che chở; nhìn dưới lăng kính ấy, mọi hành vi đàn ông làm với phụ nữ đều là trò trục lợi chiếm đoạt, và đàn ông nghiễm nhiên biến thành kẻ xấu xa! Sở dĩ phụ nữ thời nay trở nên cường thế, ghê gớm đến nhường này, tôi thấy các vị chuyên gia tâm lý kia đóng góp một phần công lao không nhỏ: họ dạy phụ nữ không phải là cách để yêu thương, mà là cách dùng mưu mô quyền thuật và tâm kế hiểm hóc để đối phó đàn ông!

Không chỉ các chuyên gia thời nay làm vậy, mà văn hóa cổ đại Trung Quốc xưa nay cũng liên tục truyền đi thông điệp này:

⚬ Trong thiên tình sử Bạch Xà truyện, Bạch Xà là người có cá tính, có tính khí ngút trời, lại còn là bậc toàn năng; còn Hứa Tiên đích thị là một kẻ bất tài vô dụng, điểm tốt duy nhất của Hứa Tiên là không có tính khí và luôn khắc cốt ghi tâm: “Nương tử vĩnh viễn luôn đúng!”

⚬ Trong Hồng Lâu Mộng, Giả Bảo Ngọc tuyệt đối không được phép nổi giận; Lâm Đại Ngọc thích sao thì phải chiều vậy, và Lâm Đại Ngọc bao giờ cũng được Bảo Ngọc yêu thương hơn Tiết Bảo Thoa;

⚬ Các cặp đôi khác trong tiểu thuyết Kim Dung cũng vậy: Hoàng Dung và Quách Tĩnh, Ân Tố Tố và Trương Thúy Sơn;

⚬ Trong Liêu Trai Chí Dị, toàn bộ đều là những mối tình giữa thư sinh trói gà không chặt và các nàng ma nữ hồ ly.

Đúc kết lại: Những câu chuyện tình yêu đích thực của Trung Quốc toàn kể về một chàng nho sinh — một gã nho sinh đã tự tay bóp chết mọi cảm xúc của chính mình, nói cực đoan hơn một chút thì chẳng khác nào một “hòa thượng”. Trong nền văn hóa của chúng ta, người phụ nữ bị định danh là “kẻ đánh thức” — đánh thức ái tình, đánh thức nhân cách, cảm xúc và cả tính công kích của bản ngã. Cái phần mà người phụ nữ đánh thức dậy là thứ mà đàn ông vừa không dám đối diện thừa nhận, nhưng lại vừa thấy vô cùng sảng khoái; thế nên sau khi đã được đánh thức, người phụ nữ ấy lập tức bị gán cho tội lỗi tày trời!

Chúng ta vẫn thường nói “hồng nhan họa thủy”, phàm là những người đàn bà sống rực rỡ sắc hương thì đều chẳng có kết cục tốt lành: Trong Tây Du Ký, ngoại trừ Bồ Tát Quan Âm ra thì toàn bộ phụ nữ đều là yêu quái; ngoại lệ duy nhất là Nữ Vương Tây Lương Nữ Quốc thì lại bắt buộc phải rơi vào cảnh ngộ muốn yêu mà không thể yêu! Tất cả phụ nữ đều bị đóng đinh trong định kiến: Sinh ra làm thân đàn bà đã là một sự trừng phạt, là một điều tồi tệ.

Nhìn từ góc độ này, sự cường thế của phụ nữ thực chất cũng là một đòn thách thức giáng vào những lề thói thế tục. Nét hung hãn, ghê gớm của phái nữ chứng minh một sự thật đắng cay rằng: Nam nữ vẫn chưa hề bình đẳng, và xã hội vẫn còn đầy rẫy định kiến kỳ thị phụ nữ. Cả xã hội này phải chịu trách nhiệm trước sự cường thế của người phụ nữ!

［ Người phụ nữ thực sự mạnh mẽ nhất định sẽ dịu dàng, nhu hòa ］

Một người phụ nữ hội tụ đủ mọi ưu điểm nhưng duy chỉ thiếu vắng một bản ngã chân thật, thì người đó chỉ tồn tại trong truyền thuyết mà thôi. Nếu người phụ nữ ấy thực sự bước vào một gia đình ngoài đời thực, thông thường cô sẽ là kẻ bị hy sinh, bị bỏ bê ghẻ lạnh nhất; cô sẽ không được yêu thương, và đàn ông cũng chẳng bao giờ biết trân quý cô. Phía sau sự “không trân quý” ấy ẩn chứa nhiều căn nguyên phức tạp, mà lý do then chốt nhất là bởi cô sống quá đỗi giả tạo, chẳng còn khả năng phô bày một bản ngã chân thực nữa. Không có bản ngã chân thực, người đời sẽ chẳng ai biết trân trọng bạn; vì thế mẫu phụ nữ ấy chỉ có thể tỏa sáng sức mạnh trong truyền thuyết hư ảo mà thôi.

Những người phụ nữ cường thế thực chất rất đáng thương, họ là những kẻ bị dồn vào đường cùng. Theo những gì tôi biết, họ thực sự chẳng còn cách nào khác để bước sang một vị thế khác giúp bản thân bớt hung hăng.

Tôi có một người bạn gái phô diễn nét tính cách này vô cùng cực đoan: Cô hẹn hò với đàn ông, nếu cả hai đều lái xe riêng thì sao? Người đàn ông bắt buộc phải sang ngồi xe của cô; muốn ân ái thì ở đâu? Người đàn ông bắt buộc phải đến tận nhà cô. Miệng cô lúc nào cũng ra rả muốn tìm một người đàn ông mạnh mẽ, đủ bản lĩnh để chế ngự được cô; thế nhưng cô mải miết tìm kiếm cả đời mà chẳng thể tìm ra. Thực ra đàn ông như thế quanh cô không hề thiếu, nhưng cô tuyệt nhiên không bao giờ chọn kiểu người ấy.

Nguyên nhân là vì đâu? Trong vai trò một “yêu nữ”, bản ngã của cô chưa từng được thành hình, hay nói đúng hơn là cô vẫn chưa thực sự hoàn thiện để trở thành một “con người”; cô cần không gian để tính “yêu” bên trong mình dần chuyển hóa thành tính “người”. Lúc này, cô bắt buộc phải tìm một người đàn ông hoàn toàn không có tính công kích — kiểu người mang lại cảm giác an toàn tuyệt đối, để trước mặt anh ta, cô có thể thỏa sức xả mọi cảm xúc ngông cuồng không kiêng nể gì. Người đàn ông ấy tựa như một chiếc bình chứa rộng lượng, để cô trong chiếc bình ấy tôi luyện bản tính yêu ma của mình, ngõ hầu từng bước lột xác thành người.

Trước khi biến thành một con người hoàn chỉnh, cô thực sự vô cùng đau khổ; mọi hành vi muốn làm gì thì làm của cô thảy đều bắt nguồn từ chính nỗi đau đớn giằng xé bên trong. Cho nên trên thực tế, cô hoàn toàn bất lực không thể làm một người phụ nữ dịu dàng đích thực, không thể hạ mình xuống một vị trí thấp hơn; cô làm không nổi! Cô buộc phải chôn chân ở vị thế của loài yêu ma, để thông qua tiến trình tác oai tác quái tùy tâm sở dục ấy mà dần dà tiến hóa thành một con người.

Bởi thế, tôi vô cùng thấu hiểu nỗi đau đớn của những người phụ nữ cường thế: càng cường thế lại càng đau đớn, mà càng đau đớn thì lại càng tỏ ra cường thế hung hăng, trượt dài trong một vòng tuần hoàn ác tính.

Điều họ cần làm nhất lúc này là từ tận đáy lòng hãy học cách đón nhận bản thân một cách chân thực và vẹn tròn nhất; hãy tự trao cho mình cảm giác an toàn đủ đầy, tự nhủ với lòng mình rằng: Tôi hoàn toàn có thể trở nên mạnh mẽ thực sự, tôi không cần phải dùng lớp vỏ cường thế hung dữ này để che đậy nỗi sợ hãi bên trong nữa. Có như thế, cô mới có thể khám phá ra một bản thân thư thái, thảnh thơi — một bản thân vì đã thực sự mạnh mẽ từ bên trong mà trở nên nhu hòa, dịu dàng khôn xiết.

Xin hãy khắc cốt ghi tâm: Một người phụ nữ thực sự mạnh mẽ, nhất định sẽ là một người phụ nữ dịu dàng.