Tôi đã từng là một con người

Internet đã huỷ hoại tôi. Và nó cũng có thể làm điều tương tự với bạn.

Tôi đang ngồi trong một thiền đường lớn thuộc một viện sơ tu được cải tạo lại ở trung tâm Massachusetts thì đột nhiên thấy mình bất giác thò tay vào túi với lấy chiếc iPhone. Một phụ nữ đứng phía trước căn phòng vui vẻ chìa ra một chiếc giỏ trước mặt tôi, cười rạng rỡ, giống như một linh mục cầm chiếc đĩa vàng. Tôi ngoan ngoãn giao nộp chiếc điện thoại nhỏ, và mơ hồ cảm nhận được cơn hoảng loạn nhói lên bất chợt trên đường trở về chỗ ngồi. Nếu không vì mọi người đang nhìn chằm chằm vào mình, tôi có thể sẽ quay lại ngay lập tức và yêu cầu trả lại chiếc điện thoại. Nhưng tôi đã không làm thế. Tôi biết lý do tại sao mình đến đây.

Một năm trước, giống như những con nghiện khác, tôi cảm nhận được sự sụp đổ từ bên trong chính mình. Trong một thập kỷ rưỡi, tôi bị ám ảnh với các trang web, viết blog vài lần trong ngày, bảy ngày một tuần, và quản lý một đội chuyên chắt lọc các tin hay ở web mỗi 20 phút trong giờ cao điểm. Mỗi buổi sáng bắt đầu với việc ngâm mình trong dòng chảy của Internet và tin tức, nhảy từ trang này sang trang khác, tweet liên tục trên Twitter, và chạy theo những tin tức nóng hổi nhất, lướt qua vô số hình ảnh và video, bắt kịp với các trào lưu trên Internet.


Trong suốt cả ngày, tôi sẽ cho ra hàng loạt các góc nhìn sâu sắc hoặc các lập luận hay các câu nói đùa về những gì vừa mới hoặc đang xảy ra ngay bây giờ. Và đôi lúc, với các sự kiện nổi bật, tôi sẽ dành hàng tuần điên cuồng chọn từng mẩu tin nhỏ để ghép chúng thành một câu chuyện liền mạch trong thời gian thực. Tôi đang ở trong một cuộc đối thoại bất tận với các độc giả với những luồng ý kiến lúc thì muốn cãi vặt, lúc thì ca ngợi, lúc thì la ó hay muốn chữa lỗi. Bộ não của tôi chưa bao giờ bị chiếm đóng một cách triệt để và một cách công khai như thế trong một khoảng thời gian dài đến vậy


Tôi đã, nói cách khác, là một người chạy theo trào lưu sớm, cụm từ mà ngày nay chúng ta gọi là sống-trên-mạng. Năm tháng trôi qua, tôi nhận ra rằng tôi đã không còn đơn độc. Facebook đã sớm cho tất cả mọi người trải nghiệm tương đương với blog và khán giả của riêng họ. Ngày càng có nhiều người sở hữu một chiếc điện thoại thông minh - kết nối ngay tức thì đến các nội dung gây sốt, buộc họ phải tiêu hoá và hấp thụ đồng thời dòng lũ thông tin trực tiếp như tôi đã từng phải chịu đựng. Twitter nổi lên như một hình thức viết blog ngay lập tức để đăng những suy nghĩ thoáng qua.


Người dùng trở nên nghiện việc nhận được phản hồi như tôi đã trải nghiệm từ lâu - và thậm chí nhiều hơn thế. Sau đó, các ứng dụng tràn ra, giống như cơn mưa rào, nhấn chìm những gì còn sót lại của thời gian rảnh của chúng ta. Cuộc sống ảo này dần trở nên phổ biến, điều này không bao giờ dừng lại, điều này luôn được cập nhật.


Còn nhớ khi tôi quyết định tăng nhu cầu đăng tin của mình trên blog trong năm 2007 và cập nhật chúng mỗi 30 phút một lần, biên tập viên của tôi đã nhìn tôi như thể một người có vấn đề về tâm lí. Nhưng sự điên rồ này bây giờ đã trở nên tầm thường; tốc độ một thời được cho là không thể tưởng tượng nổi của các blogger chuyên nghiệp bây giờ trở thành mặc định cho tất cả mọi người.


Nếu internet giết bạn, tôi thường đùa, thì tôi sẽ là người đầu tiên phát hiện ra. Nhiều năm sau, câu đùa ấy nhạt dần. Trong những năm cuối cùng của cuộc đời viết blog, sức khỏe của tôi đã bắt đầu rệu rã. Bốn bệnh nhiễm trùng phế quản trong 12 tháng đã trở nên dần dần khó khăn hơn để đối phó. Những kì nghỉ đúng nghĩa, đã trở thành cơ hội hiếm hoi để ngủ. Ước mơ của tôi đã được lấp đầy bởi các đoạn mã tôi sử dụng mỗi ngày để cập nhật các trang web. Tình bạn của tôi đã teo khi tôi dành thời gian cho các trang web. Bác sĩ của tôi, trong khi kê một đợt thuốc nữa với nhiều kháng sinh hơn, đã chốt lại câu hỏi: “Thật sự ông có thể chống lại HIV nhưng lại chết vì một trang web ư?"


Nhưng phần thưởng thì vô vàn: một lượng khán giả lên đến 100.000 người một ngày; một công ty truyền thông mới đã thực sự mang lại lợi nhuận; một dòng chảy liên tục các sự kiện để làm phiền, soi sáng, hay chọc giận chính tôi; một vị trí đẹp giữa trung tâm đầu não của các cuộc đối thoại toàn cầu đang nổ ra; và một cách để đo lường sự thành công - thông qua những dữ liệu lớn và đẹp - tất cả là một phòng tắm chứa đầy dopamine liên tục cung cấp cho bản ngã của những cây viết. Nếu bạn phải tái tạo lại chính mình như một tay viết trong thời đại internet, tôi trấn an bản thân mình, vậy thì tôi đã là điểm đầu của đường cong. Vấn đề là tôi đã không thể tái tạo lại bản thân mình như một con người đúng nghĩa.


Tôi cố gắng đọc sách, nhưng kỹ năng này giờ đây đã bắt đầu lẩn tránh tôi. Sau một vài trang, ngón tay tôi co giật tìm kiếm một bàn phím. Tôi đã cố gắng tập thiền, nhưng tâm trí của tôi vùng lên và giật sợi dây cương trong khi tôi cố kìm hãm nó. Tôi có một thói quen tập thể dục đều đặn, và đó là sự cứu trợ duy nhất tôi có thể cảm nhận được rõ nhất trong một giờ hoặc lâu hơn một ngày. Nhưng thời gian trôi qua cùng với thế giới ảo đang rất phổ biến này, tiếng ồn ào từ trên mạng ngày càng lớn hơn và ồn ào hơn.

Mặc dù tôi đã mất nhiều giờ mỗi ngày, ở một mình trong im lặng, gắn bản thân với chiếc laptop, và cảm giác như mình đang chìm trong một đám đông hỗn độn gồm từ ngữ và hình ảnh, âm thanh và những ý tưởng, cảm xúc và sự đả kích - giống như đang đi trong một đường hầm gió của những tạp âm điếc tai. Quá nhiều thứ hấp dẫn trên mạng khiến tôi không thể cưỡng nổi, tôi hoàn toàn hiểu. Quá nhiều những công nghệ mới không thể xóa bỏ, tôi cũng đã biết. Nhưng tôi bắt đầu lo sợ rằng cách sống mới này đã thực sự bị đảo ngược, sống mà như không sống.


Bằng vài tháng qua, tôi nhận ra rằng mình bắt đầu có suy nghĩ - giống như hầu hết những người nghiện internet - như một sự từ chối. Tôi đã coi cuộc sống trên mạng như một liều thuốc bổ sung cho cuộc sống thực của mình, như một add-on. Đúng, tôi đã dành nhiều giờ giao tiếp với người khác bằng tiếng nói vô chủ, nhưng cuộc sống thực tế và cơ thể của tôi vẫn còn ở đây. Nhưng sau đó tôi bắt đầu nhận ra, khi sức khỏe và hạnh phúc của tôi bắt đầu trở nên tồi tệ, rằng đây không phải là tình huống kiểu như “cái này cũng như vậy và cái kia”.


Đó là kiểu “hoặc là cái này hay cái kia”. Mỗi giờ tôi dành cho việc online không phải trong thế giới thật. Mỗi phút tôi hăng say trong những tương tác ảo là mỗi phút tôi không tham gia vào bất kì hoạt động nào với mọi người bằng da bằng thịt. Mỗi giây tiếp thu những thứ bên lề là một giây bớt đi bất kì hình thức nào của sự phản ánh bản thân , hoặc sự bình tĩnh, hay tâm linh. "Đa nhiệm" là một ảo ảnh. Đây là một câu hỏi mà tổng bằng không. Tôi hoặc là sống như một giọng nói ảo hoặc sống như một con người đã và đang sống kể từ thuở sơ khai.


Và vì vậy tôi đã quyết định, sau 15 năm, sống trong thế giới thực.

Kể từ khi hình thức in ấn báo chí được phát minh, mỗi cuộc cách mạng mới trong ngành công nghệ thông tin đã làm dấy lên nỗi sợ hãi về ngày khải huyền. Từ nỗi hoảng loạn rằng việc dễ dàng tiếp cận Kinh Thánh bằng tiếng Anh bản xứ sẽ phá hủy những con chiên chính thống dẫn tới sự khiếp sợ, trong năm 1950, bằng sự non nớt của các kênh truyền hình, các nhà phê bình văn hóa đã rên rỉ và than phiền ở mỗi lần chuyển kênh.


Mỗi lần thay đổi đại diện cho một khe nứt của sự chú ý - tiếp tục cho đến thời kì biến đổi kì ảo không thể tưởng tượng nổi của truyền hình cáp ở cuối thế kỷ 20 và sự vô hạn đó, trở thành phép nhân không giới hạn của không gian web. Và xã hội đã luôn luôn cố gắng để thích nghi và điều chỉnh, tuy không có thiệt hại hiển nhiên nào, và số tiến bộ nhiều hơn rõ ràng. Vì vậy, có lẽ là quá dễ dàng để xem kỷ nguyên mới của những sự phân tâm hàng loạt như một cái gì đó đen tối.


Nhưng nó chắc chắn không đại diện cho bất kỳ bước nhảy vọt lớn nào kể cả từ những gì xảy ra gần đây nhất. Các dữ liệu nhiều đến mức gây nhiễu. Cứ mỗi phút qua đi trên hành tinh này, người dùng YouTube tải lên tổng số video lên tới 400 giờ và số lần người dùng Tinder lướt qua các profile là hơn một triệu lần. Mỗi ngày, có hàng tỉ lượt “thích” trên Facebook. Các cửa hàng trực tuyến hiện nay xuất bản nội dung theo cấp số nhân, nhiều hơn họ đã từng làm, tung ra các bài báo với tốc độ tên lửa, thêm chi tiết mới về tin tức mỗi vài phút. Blog, Facebook feed, tài khoản Tumblr, tweets, và các ứng dụng tuyên truyền sau đó sử dụng lại, mượn và thêm thắt các chi tiết vào cùng một “nội dung”.


Cái cách chúng ta hấp thu những "nội dung” này (dưới dạng văn bản, video hoặc hình ảnh) đã không còn chủ yếu bằng cách mua tạp chí hoặc báo giấy, mà bằng cách đánh dấu trang web yêu thích của chúng ta, hoặc chủ động lựa chọn tin tức nào để đọc hoặc xem. Thay vào đó, chúng ta được hướng dẫn đến những thông tin nhỏ lẻ bởi sự gián đoạn trên phương tiện truyền thông mạng xã hội, tất cả lôi kéo chúng ta bằng sự liên quan được thiết kế riêng biệt và chính xác.


Đừng tự mãn trong suy nghĩ rằng bạn có quyền kiểm soát những nội dung có vẻ “hấp dẫn” mà bạn click vào. Các kỹ sư công nghệ tại Silicon Valley và các thuật toán ngày càng hoàn thiện của họ đã phát hiện ra các hình thức giống như mồi nhử mà bạn sẽ ngay l