#18: Gửi Daylacaicay - Làm sao để biết hỏi và nhận ra chính mình?


Chào bạn,

Mình hông phải là cái cây thiệt sự đâu. Mình thích các câu hỏi, vì thường chúng sẽ đưa ta tới những bất ngờ tuyệt vời, đôi khi thay đổi cả cuộc đời ta nữa. Nhưng làm sao ta tạo ra những câu hỏi tốt?


À gần đây tớ cũng hay nghĩ về chuyện yêu bản thân. Theo ý kiến cá nhân, chấp nhận bản thân ta là bước đầu tiên để yêu chính mình. Vậy làm sao ta chấp nhận bản thân khi ta không nhận ra chính mình?


Ôi cảm ơn thời gian bạn đã dành đọc vài thắc mắc của tớ. Thiệt ra tớ nghĩ cứ giữ câu hỏi trong lòng, lúc nào đó ta sẽ nhận được đáp án thôi. Nhưng nếu được nói ra, san sẻ và thảo luận với ai đó ngoài kia cũng vui biết bao nhiêu. Vì dù chúng ta khác nhau tới bao nhiêu, rút cục ta cũng giống nhau nhỉ?


Ngủ ngon nhé.


----------------------

Chào bạn Cây,


Vì mật danh đầy sự vẫy gọi của cậu “đây là cái cây, tớ ở đây, tớ ở đây” nên Tiệm sẽ gọi cậu luôn là bạn Cây nhé (dĩ nhiên Cây không phải là cái cây rồi).


Đọc lời thư của Cây, tớ nghĩ cậu là người thích ngồi dưới gốc cây, và theo đuổi những suy tư về cuộc đời bằng những câu hỏi: Vì sao? Vì sao lại thế? Vì sao và vì sao? Chà, ngầu đấy chứ. Nếu như Newton ngồi dưới gốc cây táo mà phát minh ra ba định luật cơ học thì Đức Phật cũng ngồi dưới gốc cây mà được giác ngộ, lý giải được “vì sao đời là bể khổ?” và “làm thế nào để thoát khổ?”. (Cậu có biết vì sao lại gọi cây đó là cây Bồ đề không? Gốc cây ấy được đặt tên là cây Tỉnh thức, tỉnh giác, giác ngộ; trong tiếng Phạn là Bodhi, tiếng Trung pinyin gọi là Puti, nên tiếng Việt là gọi là cây Bồ Đề.). Tớ cũng đồng ý với cậu là biết hỏi câu hỏi đúng sẽ giúp ích cho mình rất nhiều; nhất là những câu hỏi đúng thời điểm, có khi còn đưa mình du hành vào những điều mình chưa từng biết, chưa từng nhận ra, hay thậm chí là chưa từng nghĩ tới – về người khác hay về chính mình.


Đặt được một câu hỏi đúng, trúng trọng tâm thì mình đã giải quyết được 50% vấn đề rồi. Nhưng làm sao để đặt được một câu hỏi đúng, lại còn hay ho nữa đây? Câu hỏi cũng quan trọng không kém gì câu trả lời. Nếu bạn hỏi sai thì bạn sẽ nhận được một câu trả lời sai.


Tớ nghĩ là, mình hãy dành nhiều thời gian hơn để nghĩ về những câu hỏi đúng nên hỏi. Thế nhưng không có nghĩa là mình phải tìm cho bằng được câu hỏi thật ngầu, thật hay thì mới đặt câu hỏi. Chúng ta có thể học từ Jame E. Ryan, hiệu trưởng trường giáo dục sau đại học thuộc Đại học Harvard; đặt ra 5 câu hỏi vô cùng đơn giản nhưng lại hữu ích trong cuộc sống hàng ngày của mình. Đây là 5 câu hỏi mà ông trình bày trong bài phát biểu về lễ tốt nghiệp của trường vào mùa xuân năm 2016 (và cũng là cảm hứng để ông viết nên cuốn sách “biết hỏi mới là giỏi”):